ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 04 –

റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി സെർജി ലാവ്‌റോവിന്റെ പേരിൽ പ്രചരിച്ച വ്യാജ വീഡിയോ സമൂഹമാധ്യമത്തിൽ പങ്കുവെച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ മുതിർന്ന സുപ്രീംകോടതി അഭിഭാഷകൻ പ്രശാന്ത് ഭൂഷണെതിരെ ഡൽഹി പൊലീസ് കേസെടുത്തു. നവംബർ മൂന്ന് ചൊവ്വാഴ്ചയാണ് ഡൽഹി പൊലീസിന്റെ സ്പെഷ്യൽ സെൽ എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളെയും റഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ വാങ്ങലിനെയും ലാവ്‌റോവ് വിമർശിക്കുന്നതായി കാണിക്കുന്ന വീഡിയോയാണ് വിവാദമായത്. എന്നാൽ വീഡിയോ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് കൃത്രിമമായി തയ്യാറാക്കിയതാണെന്ന് കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് പൊലീസ് നിയമനടപടി സ്വീകരിച്ചത്.

സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലെ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള നിരീക്ഷണത്തിനിടെയാണ് പൊലീസിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ സംഭവംപ്പെട്ടത്. പ്രശാന്ത് ഭൂഷണിന്റെ എക്സ് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുടെ വ്യാജ വീഡിയോ പങ്കുവെച്ചതായി ആരോപിക്കുന്ന മറ്റൊരു പോസ്റ്റാണ് പൊലീസ് കണ്ടെത്തിയത്. തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതും അപകീർത്തികരവുമായ ഉള്ളടക്കം പ്രചരിപ്പിച്ച് പൊതുസമാധാനത്തിന് ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് പൊലീസിന്റെ ആരോപണം. ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെയും വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാ നിയമത്തിലെയും വകുപ്പുകൾ പ്രകാരമാണ് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. വീഡിയോയുടെ ഉറവിടവും സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയുള്ള പ്രചാരണവും പൊലീസ് പരിശോധിച്ചുവരികയാണ്.

വ്യാജ വീഡിയോയിൽ എന്തായിരുന്നു?

റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി സെർജി ലാവ്‌റോവ് ഇന്ത്യയെ വിമർശിക്കുന്നതായി തോന്നിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് വീഡിയോ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിലും റഷ്യയിൽ നിന്ന് എണ്ണ വാങ്ങുന്നതിലും ലാവ്‌റോവ് വിമർശനാത്മക പരാമർശങ്ങൾ നടത്തിയെന്നായിരുന്നു വീഡിയോയിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ചത്.

എന്നാൽ അത്തരത്തിലുള്ള പരാമർശങ്ങൾ ലാവ്‌റോവ് നടത്തിയിട്ടില്ലെന്നാണ് കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വിശദീകരണം. യഥാർത്ഥ വീഡിയോയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയാണ് തെറ്റായ ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിച്ചതെന്ന് മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. വീഡിയോയിൽ കാണിക്കുന്ന പ്രസ്താവനകൾ റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുടേതാണെന്ന് കരുതരുതെന്നും അധികൃതർ അറിയിച്ചു.

നവംബർ മൂന്നിന് പൊലീസ് കണ്ടെത്തിയത്

നവംബർ മൂന്ന് ചൊവ്വാഴ്ച സമൂഹമാധ്യമ നിരീക്ഷണം നടത്തുന്നതിനിടെയാണ് ഡൽഹി പൊലീസിന് വീഡിയോയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം ലഭിച്ചത്. ‘ദി ക്വോട്ട്സ് ന്യൂസ്’ എന്ന എക്സ് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നുള്ള പോസ്റ്റാണ് അന്വേഷണത്തിന് കാരണമായത്.

പ്രശാന്ത് ഭൂഷണിന്റെ @pbhushan1 എന്ന അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുടെ വ്യാജ വീഡിയോ പങ്കുവെച്ചതായി ആ പോസ്റ്റിൽ ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഡൽഹി പൊലീസ് സ്പെഷ്യൽ സെൽ പരിശോധന ആരംഭിച്ചു. വീഡിയോയുടെ ഉള്ളടക്കവും അത് പങ്കുവെച്ച സാഹചര്യങ്ങളും പരിശോധിച്ചശേഷമാണ് എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതെന്ന് പൊലീസ് അറിയിച്ചു.

വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും റഷ്യൻ എംബസിയും വീഡിയോ തള്ളി

വിവാദ വീഡിയോ വ്യാജമാണെന്ന് കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഫാക്ട് ചെക്ക് വിഭാഗം നവംബർ മൂന്നിന് വ്യക്തമാക്കി. റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുടെ പേരിൽ പ്രചരിക്കുന്ന വീഡിയോ യഥാർത്ഥമല്ലെന്നും അത് വിശ്വസിക്കരുതെന്നും മന്ത്രാലയം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ഇന്ത്യയിലെ റഷ്യൻ എംബസിയും വീഡിയോയിലെ ഉള്ളടക്കം നിഷേധിച്ചു. റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി നടത്തിയിട്ടില്ലാത്ത പ്രസ്താവനകളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചതെന്നാണ് വിശദീകരണം. ഇന്ത്യയും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്രബന്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതിനാൽ വ്യാജ വീഡിയോയുടെ പ്രചാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.

പ്രശാന്ത് ഭൂഷണെതിരെ ചുമത്തിയ വകുപ്പുകൾ

ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ 336(4), 353(1)(സി), 356, 340(2) എന്നീ വകുപ്പുകളും വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാ നിയമത്തിലെ 66സി വകുപ്പുമാണ് എഫ്ഐആറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ പ്രചാരണം, അപകീർത്തി, ഇലക്ട്രോണിക് രേഖകളുടെ ദുരുപയോഗം, തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങളുടെ ദുരുപയോഗം തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുകളാണിവ.

263/26 എന്ന നമ്പറിലാണ് ഡൽഹി പൊലീസ് സ്പെഷ്യൽ സെൽ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതുകൊണ്ട് മാത്രം ആരോപണങ്ങൾ തെളിഞ്ഞതായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. വീഡിയോ പങ്കുവെച്ചതിന്റെ സാഹചര്യവും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉറവിടവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ അന്വേഷണത്തിലൂടെ കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ട്.

വീഡിയോയുടെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ അന്വേഷണം

വ്യാജ വീഡിയോ ആദ്യം ആരാണ് തയ്യാറാക്കിയതെന്നും ഏതെല്ലാം സമൂഹമാധ്യമ അക്കൗണ്ടുകളിലൂടെയാണ് പ്രചരിച്ചതെന്നും കണ്ടെത്താനാണ് പൊലീസ് ശ്രമിക്കുന്നത്. പ്രശാന്ത് ഭൂഷണിന്റെ അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് വീഡിയോ പങ്കുവെച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങളും അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

വീഡിയോ ഡിജിറ്റലായി മാറ്റം വരുത്തിയതാണെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അത് തയ്യാറാക്കിയവരെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല. പ്രശാന്ത് ഭൂഷൺ മനഃപൂർവം തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചോ എന്ന കാര്യത്തിലും അന്വേഷണത്തിലൂടെയാണ് വ്യക്തത വരേണ്ടത്. കേസിൽ തുടർനടപടികൾ പുരോഗമിക്കുകയാണ്.