മാലെ, 2026 ഒക്ടോബർ 29 –

മാലിദ്വീപ് പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് മുയിസുവിന്റെ പാകിസ്ഥാൻ സന്ദർശനത്തിന് പിന്നാലെ രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയെയും സാമ്പത്തിക ഭാവിയെയും കുറിച്ച് ആശങ്ക ഉയർത്തി മുൻ പ്രതിരോധമന്ത്രി മരിയ അഹമ്മദ് ദീദി. പാകിസ്ഥാനുമായി പ്രതിരോധ, സൈബർ സുരക്ഷാ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തെയും പ്രാദേശിക സുരക്ഷയെയും ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്നാണ് അവരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്. ഒക്ടോബർ 20 മുതൽ 22 വരെ പാകിസ്ഥാനിൽ നടത്തിയ സന്ദർശനത്തിനിടെ മുയിസു 20 ധാരണാപത്രങ്ങളാണ് കൈമാറിയത്. പ്രതിരോധം, സമുദ്രസുരക്ഷ, വ്യാപാരം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, വിനോദസഞ്ചാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് സഹകരണം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇത്തരം കരാറുകൾ മാലിദ്വീപിന് പുതിയ സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കാമെന്നാണ് മുൻ പ്രതിരോധമന്ത്രിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് മുഹമ്മദ് മുയിസു ഇസ്ലാമാബാദിലെത്തിയത്. പാകിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ആസിഫ് അലി സർദാരി, പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ്, സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീർ എന്നിവരുമായി അദ്ദേഹം കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം സൈനിക പരിശീലനവും സമുദ്രസുരക്ഷാ സഹകരണവും വിപുലീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ചർച്ച നടന്നു. എന്നാൽ പ്രതിരോധ കരാറുകളിലെ വ്യവസ്ഥകൾ വ്യക്തമായി പരിശോധിക്കണമെന്നും വിദേശരാജ്യങ്ങൾക്ക് മാലിദ്വീപിന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിൽ അനാവശ്യ സ്വാധീനം ലഭിക്കാതിരിക്കാൻ മുൻകരുതൽ വേണമെന്നും മരിയ അഹമ്മദ് ദീദി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം പാകിസ്ഥാൻ സന്ദർശനം

പതിനൊന്ന് വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷമാണ് ഒരു മാലിദ്വീപ് പ്രസിഡന്റ് പാകിസ്ഥാൻ സന്ദർശിക്കുന്നത്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ നയതന്ത്രബന്ധം സ്ഥാപിച്ചതിന്റെ അറുപതാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ചായിരുന്നു സന്ദർശനം. മൂന്ന് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിൽ ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാങ്കേതിക പരിശീലനം, വിനോദസഞ്ചാരം, വ്യോമഗതാഗതം, കൃഷി, മത്സ്യബന്ധനം, പ്രതിരോധം, സമുദ്രസുരക്ഷ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ 20 ധാരണാപത്രങ്ങൾ കൈമാറി. അടുത്ത രണ്ടുവർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം ഏകദേശം 1.39 കോടി ഡോളറിൽനിന്ന് 20 കോടി ഡോളറായി ഉയർത്താനും ലക്ഷ്യമിട്ടിട്ടുണ്ട്. മാലിദ്വീപിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വർഷംതോറും 20 അധിക ബിരുദ സ്കോളർഷിപ്പുകൾ നൽകുമെന്നും പാകിസ്ഥാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തെ ബാധിക്കരുത്

മാലിദ്വീപിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം പ്രധാനമാണെന്ന് മരിയ അഹമ്മദ് ദീദി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ രൂക്ഷമായാൽ മാലിദ്വീപ് നയതന്ത്രപരമായ സമ്മർദം നേരിടേണ്ടിവരാമെന്നാണ് അവരുടെ ആശങ്ക. സൈനിക സഹകരണം, രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം, തുറമുഖങ്ങളുടെയും മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും ഉപയോഗം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ സമ്മർദം ഉണ്ടായേക്കാം. അതിനാൽ ഏതെങ്കിലും രാജ്യത്തിന്റെ സൈനിക താൽപര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി മാലിദ്വീപിന്റെ ഭൂമിയോ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളോ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണമെന്ന് അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതേസമയം, പാകിസ്ഥാനുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുന്നില്ലെന്നും സ്വതന്ത്ര വിദേശനയം പിന്തുടരാനുള്ള അവകാശം മാലിദ്വീപിനുണ്ടെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിരോധ കരാറുകളിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത വേണം

പാകിസ്ഥാനുമായി ഒപ്പുവച്ച പ്രതിരോധ, സൈബർ സുരക്ഷാ ധാരണാപത്രങ്ങളിലെ വ്യവസ്ഥകൾ കൂടുതൽ സുതാര്യമാക്കണമെന്നാണ് മുൻ പ്രതിരോധമന്ത്രിയുടെ ആവശ്യം. വിദേശരാജ്യങ്ങൾക്ക് മാലിദ്വീപിന്റെ തന്ത്രപ്രധാന വിവരങ്ങളിലേക്കോ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിലേക്കോ പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ വേണം. കരാറുകളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ പാർലമെന്റിനും ദേശീയ സുരക്ഷാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കണം. നിലവിലെ ധാരണാപത്രങ്ങൾ മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ രഹസ്യ സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയാണെന്നതിന് പരസ്യമായ തെളിവുകളില്ലെന്നും മരിയ വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ഭാവിയിൽ ഇത്തരം അപകടസാധ്യതകൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് അവരുടെ നിലപാട്.

വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്കും ഭീഷണിയാകാം

മാലിദ്വീപിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രധാനമായും അന്താരാഷ്ട്ര വിനോദസഞ്ചാരത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ വരുമാനത്തിലും വിദേശനാണ്യ ലഭ്യതയിലും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്. ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ മാലിദ്വീപിന്റെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ആശങ്ക സൃഷ്ടിച്ചാൽ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ വരവിനെ ബാധിച്ചേക്കാമെന്നാണ് മുൻ പ്രതിരോധമന്ത്രിയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്. വിമാന സർവീസുകൾ, കടൽഗതാഗതം, വ്യാപാരം, നിക്ഷേപം എന്നിവയ്ക്കും പ്രത്യാഘാതങ്ങളുണ്ടാകാം. ഇറക്കുമതിയെ വലിയ തോതിൽ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യമായതിനാൽ പ്രാദേശിക അസ്ഥിരത സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതച്ചെലവിനെയും ബാധിക്കാമെന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സ്വതന്ത്ര വിദേശനയം ഉറപ്പാക്കണം

മാലിദ്വീപ് ഒരു രാജ്യത്തെയും മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി സഹകരിക്കുന്നത് തെറ്റല്ലെന്നാണ് മരിയ അഹമ്മദ് ദീദിയുടെ നിലപാട്. എന്നാൽ കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളുമായി കരാറുകൾ ഒപ്പുവയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം സ്വതന്ത്ര വിദേശനയം ഉറപ്പാകില്ലെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. രാജ്യത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കഴിവാണ് പ്രധാനമെന്ന് അവർ വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യയുമായും പാകിസ്ഥാനുമായും ഒരേസമയം നല്ല ബന്ധം നിലനിർത്താൻ മാലിദ്വീപിന് കഴിയണം. ഒരു രാജ്യവുമായി സഹകരിക്കുന്നത് മറ്റൊരു രാജ്യത്തിനെതിരായ നിലപാടായി മാറാതിരിക്കാൻ സർക്കാർ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ചൈനയുമായുള്ള ബന്ധവും ശ്രദ്ധയിൽ

മുഹമ്മദ് മുയിസു അധികാരത്തിലെത്തിയതിന് ശേഷം മാലിദ്വീപ് ചൈനയുമായുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, വ്യാപാരം, സമുദ്രസുരക്ഷ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് ചൈനയുമായുള്ള ബന്ധം വിപുലീകരിച്ചത്. പിന്നാലെ പാകിസ്ഥാനുമായും പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന് ധാരണയായതോടെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ മാലിദ്വീപിന്റെ തന്ത്രപ്രധാന സ്ഥാനം വീണ്ടും ചർച്ചയായിരിക്കുകയാണ്. പ്രധാന കടൽവ്യാപാര പാതകൾക്ക് സമീപമുള്ള രാജ്യമായതിനാൽ മാലിദ്വീപുമായി സഹകരിക്കാൻ വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങൾക്കിടയിൽ രാജ്യത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് മുൻ പ്രതിരോധമന്ത്രിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

കരാറുകളുടെ നടത്തിപ്പാണ് നിർണായകം

പാകിസ്ഥാനുമായി ഒപ്പുവച്ച 20 ധാരണാപത്രങ്ങൾ മാലിദ്വീപിന്റെ വിദേശനയത്തിൽ പൂർണമായ മാറ്റം ഉണ്ടായെന്നതിന് തെളിവല്ലെന്നാണ് വിദേശകാര്യ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ. കരാറുകൾ എങ്ങനെയാണ് നടപ്പാക്കുന്നത് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും യഥാർത്ഥ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വ്യക്തമാകുക. വ്യാപാരം, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, വിനോദസഞ്ചാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സഹകരണം രാജ്യത്തിന് ഗുണകരമായേക്കാം. എന്നാൽ പ്രതിരോധ, സൈബർ സുരക്ഷാ മേഖലകളിലെ കരാറുകൾക്ക് കൂടുതൽ പരിശോധനയും മേൽനോട്ടവും ആവശ്യമാണ്. ദേശീയ സുരക്ഷയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി സ്ഥിരതയുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്തണമെന്നാണ് മുൻ പ്രതിരോധമന്ത്രി മരിയ അഹമ്മദ് ദീദിയുടെ പ്രധാന ആവശ്യം.