പുണെ  / 2026  / ഒക്ടോബർ 22 

പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്രകാരൻ ഋത്വിക് ഘട്ടക്കിന്റെ സിനിമാജീവിതത്തിലെ വൈവിധ്യങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന നാലുദിവസത്തെ ചലച്ചിത്രമേളയ്ക്ക് പുണെയിൽ ഇന്ന് തുടക്കം. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷന്റെ ഭാഗമായ നാഷണൽ ഫിലിം ആർക്കൈവ് ഓഫ് ഇന്ത്യയാണ് ‘ഘട്ടക്: എ റെട്രോസ്പെക്ടീവ്’ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ഒക്ടോബർ 25 വരെ ലോ കോളേജ് റോഡിലെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാണ് പ്രദർശനങ്ങൾ. പുനരുദ്ധരിച്ച സിനിമകൾക്കൊപ്പം അപൂർവ ഫിലിം പ്രിന്റുകളും പൂർത്തിയാകാത്ത ചിത്രങ്ങളുടെ അവശേഷിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും മേളയിൽ കാണാം.

സംവിധായകനാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഘട്ടക്കിനെ പരിചയപ്പെടാം

ഒക്ടോബർ 22ന് നെമായ് ഘോഷ് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ഛിന്നമൂൽ’ എന്ന ചിത്രത്തോടെയാണ് മേള തുടങ്ങുന്നത്. 1950ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചിത്രത്തിൽ ഘട്ടക് അഭിനേതാവായിരുന്നു. ഇന്ത്യാവിഭജനത്തെത്തുടർന്ന് ഗ്രാമീണ സമൂഹങ്ങൾ നേരിട്ട കുടിയൊഴിപ്പിക്കലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം. പ്രമുഖ സംവിധായകനായി ഉയരുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഘട്ടക്കിന്റെ സിനിമാജീവിതത്തിലെ പ്രധാന ഘട്ടം ഈ ചിത്രം പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.

ഫോർ കെയിൽ പുനരുദ്ധരിച്ച കഥാചിത്രങ്ങൾ, അപൂർവമായ മുപ്പത്തിയഞ്ച് മില്ലിമീറ്റർ പ്രിന്റുകൾ, ഡോക്യുമെന്ററികൾ, വിദ്യാഭ്യാസ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ, പൂർത്തിയാകാത്ത സൃഷ്ടികളുടെ ഡിജിറ്റൽ പതിപ്പുകൾ എന്നിവ മേളയിലുണ്ട്. ചലച്ചിത്ര ഗവേഷകർക്കും വിദ്യാർഥികൾക്കും സിനിമാപ്രേമികൾക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംവിധാന സംഭാവനകളും മറ്റു സർഗാത്മക മേഖലകളിലെ അധികം അറിയപ്പെടാത്ത പ്രവർത്തനങ്ങളും അടുത്തറിയാനുള്ള അവസരമാണിത്.

പ്രശസ്ത ചിത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം ഹിന്ദി സിനിമകളിലെ സംഭാവനകളും

ഘട്ടക്കിന്റെ പ്രശസ്ത കഥാചിത്രങ്ങളുടെ ഫോർ കെയിൽ പുനരുദ്ധരിച്ച പതിപ്പുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കും. ‘നാഗരിക്’ (1952), ‘അജാന്ത്രിക്’ (1958), ‘ബാരി ഥേക്കേ പാലിയേ’ (1959), ‘മേഘേ ധാക്കാ താര’ (1960), ‘കോമൾ ഗാന്ധാർ’ (1961), ‘സുവർണരേഖ’ (1962), ‘തിതാഷ് ഏക്‌ടി നദീർ നാം’ (1973), ‘യുക്തി തക്കോ ആർ ഗപ്പോ’ (1974) എന്നിവയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ.

ഹൃഷികേശ് മുഖർജി സംവിധാനം ചെയ്ത ‘മുസാഫിർ’ (1957), ബിമൽ റോയ് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘മധുമതി’ (1958) എന്നിവയും മേളയിലുണ്ട്. ‘മുസാഫിറി’ന്റെ തിരക്കഥയിലും ‘മധുമതി’യുടെ കഥയിലും തിരക്കഥയിലും ഘട്ടക് പങ്കാളിയായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ വിശാലമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർഗാത്മക സംഭാവനകൾ എത്രത്തോളം വ്യാപിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ഈ ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കഥാചിത്രങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള കാഴ്ചകളും മേളയിൽ

‘ബിഹാർ കേ ദർശനീയ സ്ഥാൻ’ (1955), ‘ഫിയർ’ (1965), ‘റോൺഡേവൂ’ (1965), ‘നാഗരിക് സംരക്ഷൺ അഥവാ സിവിൽ ഡിഫൻസ്’ (1965), ‘മൈ ലെനിൻ’ (1970) എന്നീ ഡോക്യുമെന്ററികളും ഹ്രസ്വസൃഷ്ടികളും പ്രദർശിപ്പിക്കും.

‘സയന്റിസ്റ്റ്സ് ഓഫ് ടുമോറോ’ (1967), ‘പുരുലിയാർ ഛൗ’ (1970), ‘ആദിവാസിയോം കാ ജീവൻ’, ‘യേ ക്യൂം’ (1970), ‘ദുർബാർ ഗതി പദ്മ’ (1971) എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഡോക്യുമെന്ററി നിർമാണം, സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, പൊതുജീവിതം, കലാവിഷ്കാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളോട് ഘട്ടക് പുലർത്തിയ ബന്ധം ഈ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അറിയാം.

പൂർത്തിയാകാത്ത സിനിമകളുടെ അപൂർവ ഭാഗങ്ങൾ കാണാം

‘റോംഗേർ ഗോലാം’, ‘ബഗലാർ ബംഗ ദർശൻ’, ‘കതോ അജാനാരേ’ (1959), പ്രശസ്ത ശിൽപി രാംകിങ്കർ ബൈജിനെക്കുറിച്ച് ഘട്ടക് ആരംഭിച്ച ജീവചരിത്രചിത്രം എന്നിവയുടെ അവശേഷിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും മേളയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കും. പൂർത്തിയാകാതെയോ ഉദ്ദേശിച്ച രൂപത്തിൽ യാഥാർഥ്യമാകാതെയോ പോയ ഈ സൃഷ്ടികളുടെ ഭാഗങ്ങൾ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പൈതൃക ദൗത്യത്തിന് കീഴിലാണ് പുനരുദ്ധരിച്ച് ടു കെ, ഫോർ കെ നിലവാരങ്ങളിൽ ഡിജിറ്റലാക്കിയത്.

പൂർണ സിനിമകളായി ലഭ്യമല്ലാത്ത ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ പൊതുപ്രദർശനത്തിൽ കാണാനുള്ള അപൂർവ അവസരമാണിത്. പൂർത്തിയായ സിനിമകൾക്കൊപ്പം അപൂർണവും അധികം അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സൃഷ്ടികളും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇവ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ചലച്ചിത്രകാരന്റെ സർഗാത്മക യാത്ര കൂടുതൽ സമഗ്രമായി മനസ്സിലാക്കാനും ഇത്തരം ദൃശ്യങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു.

യഥാർഥ ദൃശ്യഭാവം നിലനിർത്തി പുനരുദ്ധാരണം

രാജ്യത്തിന്റെ ദൃശ്യശ്രാവ്യ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള കേന്ദ്ര വാർത്താവിതരണ പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന പദ്ധതിയായ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പൈതൃക ദൗത്യത്തിന് കീഴിലാണ് സിനിമകൾ പുനരുദ്ധരിച്ചത്. എൻഎഫ്ഡിസി–എൻഎഫ്എഐ പതിറ്റാണ്ടുകളായി സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന യഥാർഥ ഫിലിം സാമഗ്രികളും പശ്ചിമ ബംഗാൾ സംസ്ഥാന ഫിലിം ആർക്കൈവിൽ നിന്നുള്ള വിലപ്പെട്ട സാമഗ്രികളും സൂക്ഷ്മമായ ഫോർ കെ പുനരുദ്ധാരണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചു.

ഘട്ടക്കിന്റെ യഥാർഥ സിനിമാസങ്കൽപ്പവും ദൃശ്യങ്ങളുടെ ആധികാരികതയും നിലനിർത്താൻ ദേശീയ പുരസ്കാരജേതാവായ ഛായാഗ്രാഹകൻ അവിക് മുഖോപാധ്യായയുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് നിറക്രമീകരണം നടത്തിയത്. പുനരുദ്ധാരണ ശ്രമത്തെ അദ്ദേഹം അഭിനന്ദിച്ചു. വിശദമായ പ്രദർശനക്രമം അറിയാൻ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഫിലിം സർക്കിളിലേക്ക് ഇമെയിൽ അയയ്ക്കുകയോ എൻഎഫ്ഡിസി–എൻഎഫ്എഐയുടെ സമൂഹമാധ്യമ പേജുകൾ സന്ദർശിക്കുകയോ ചെയ്യാം.