ലഖ്നൗ, 2026 ഒക്ടോബർ 20-

എം.ബി.ബി.എസ്. ഉൾപ്പെടെയുള്ള മെഡിക്കൽ കോഴ്സുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിൽ മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് ഒരു ശതമാനം സംവരണമോ പ്രത്യേക ക്വാട്ടയോ അനുവദിക്കണമെന്ന ആവശ്യം അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി തള്ളി. ജസ്റ്റിസുമാരായ രാജൻ റോയ്, മൻജീവ് ശുക്ല എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് അശോക് ബഹാർ നൽകിയ അപ്പീൽ തള്ളിയത്. കേന്ദ്രസർക്കാരും മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിനുള്ള നീറ്റ് പരീക്ഷയിൽ യോഗ്യത നേടുന്ന മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് പ്രത്യേക സംവരണം നൽകണമെന്ന ആവശ്യമാണ് ഹർജിക്കാരൻ ഉന്നയിച്ചത്. എന്നാൽ ഇത്തരമൊരു സംവരണത്തിന് നിലവിൽ നിയമവ്യവസ്ഥയില്ലെന്നും പുതിയ സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തേണ്ടത് നിയമനിർമാണ സഭയോ ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാരോ തീരുമാനിക്കേണ്ട നയപരമായ വിഷയമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഹർജി നേരത്തെ തള്ളിയ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവിൽ ഇടപെടാൻ കാരണമില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയാണ് അപ്പീൽ തള്ളിയത്.

മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് മെഡിക്കൽ പഠനത്തിന് പ്രത്യേക അവസരം വേണമെന്ന് ആവശ്യം

മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അവസരം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായാണ് അശോക് ബഹാർ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. നീറ്റ് പരീക്ഷയിലൂടെ എം.ബി.ബി.എസ്. ഉൾപ്പെടെയുള്ള മെഡിക്കൽ കോഴ്സുകളിലേക്ക് പ്രവേശനം നേടുന്ന മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കായി ഒരു ശതമാനം സീറ്റുകൾ സംവരണം ചെയ്യണമെന്നായിരുന്നു പ്രധാന ആവശ്യം.

ഇതിനായി ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്ക് നൽകിയ നിവേദനം പരിഗണിച്ച് നയപരമായ തീരുമാനം എടുക്കാൻ നിർദേശിക്കണമെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. 2026 ജൂൺ 23ന് സമർപ്പിച്ച നിവേദനത്തിൽ നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ കാരണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്ന ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.

സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തുന്നത് സർക്കാർ തീരുമാനിക്കേണ്ട വിഷയമെന്ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച്

അശോക് ബഹാറിന്റെ ഹർജി ആദ്യം പരിഗണിച്ച സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ആവശ്യം അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിൽ പ്രത്യേക സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തുന്നത് സർക്കാർ നയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമാണെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിലപാട്.

ഇത്തരമൊരു നയപരമായ തീരുമാനം എടുക്കാൻ സർക്കാരിനോ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്കോ നിർബന്ധിത നിർദേശം നൽകാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയാണ് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഹർജി തള്ളിയത്. ഈ ഉത്തരവ് ചോദ്യം ചെയ്താണ് അശോക് ബഹാർ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്.

നീറ്റ് പരീക്ഷ നടത്തുക മാത്രമാണ് ചുമതലയെന്ന് ദേശീയ പരീക്ഷാ ഏജൻസി

അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിനിടെ ദേശീയ പരീക്ഷാ ഏജൻസിയുടെ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയിൽ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി. നീറ്റ് പരീക്ഷ നടത്തുന്നതിനുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ദേശീയ പരീക്ഷാ ഏജൻസിയെന്നും മെഡിക്കൽ പ്രവേശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളും സർക്കാർ നയങ്ങളും അനുസരിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നും അറിയിച്ചു.

മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കായി പ്രത്യേക സംവരണം ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള അധികാരം പരീക്ഷ നടത്തുന്ന ഏജൻസിക്കില്ല. മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിലെ സംവരണ വ്യവസ്ഥകൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടത് ബന്ധപ്പെട്ട നിയമനിർമാണ സഭയോ സർക്കാരോ ആണെന്ന കാര്യവും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി.

ഒരു ശതമാനം സംവരണത്തിന് നിലവിൽ നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥയില്ല

മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിൽ ഒരു ശതമാനം സംവരണം നൽകണമെന്ന് നിർദേശിക്കുന്ന നിയമവ്യവസ്ഥ നിലവിലില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ അത്തരമൊരു സംവരണം അനുവദിക്കണമെന്ന് കോടതിയിലൂടെ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ല.

ഹർജിക്കാരൻ നൽകിയ നിവേദനവും നിയമപ്രകാരം നിർബന്ധമായും പരിഗണിക്കേണ്ട അപേക്ഷയല്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. കോടതിയിൽനിന്ന് നിർബന്ധിത ഉത്തരവ് തേടുന്നതിനുള്ള നടപടിയുടെ ഭാഗമായാണ് നിവേദനം സമർപ്പിച്ചതെന്നും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സർക്കാരിനോട് ആവശ്യം ഉന്നയിക്കാം; നിർബന്ധിത ഉത്തരവ് നൽകാനാവില്ല

മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് പ്രത്യേക സംവരണം വേണമെന്ന ആവശ്യം ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാരിനോ നിയമനിർമാണ സഭയ്ക്കോ മുന്നിൽ ഉന്നയിക്കുന്നതിന് ഹർജിക്കാരന് തടസ്സമില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ സർക്കാർ നിർബന്ധമായും സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തണമെന്നോ നിവേദനത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നോ കോടതി ഉത്തരവിടില്ല.

നിയമപരമായി നടപ്പാക്കിക്കിട്ടാവുന്ന അവകാശം നിലവിലില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ മാൻഡമസ് റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തൽ. നിയമപരമായ കടമ നിർവഹിക്കാൻ ഒരു അധികാരിയെ നിർബന്ധിക്കുന്ന കോടതി ഉത്തരവാണ് മാൻഡമസ് റിട്ട്. എന്നാൽ അത്തരമൊരു ഉത്തരവിന് ആവശ്യമായ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം ഈ കേസിലില്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിന് പ്രായപരിധി വേണമോയെന്നും സർക്കാർ തീരുമാനിക്കണം

മെഡിക്കൽ കോഴ്സുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന് പ്രായപരിധി ഏർപ്പെടുത്തണമോ എന്ന കാര്യവും ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാരോ നിയമനിർമാണ സഭയോ തീരുമാനിക്കേണ്ട വിഷയമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിലവിൽ നിയമപരമായി പ്രായപരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് ബാധകമായിരിക്കുമെന്നും കോടതി സൂചിപ്പിച്ചു.

മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടാൻ പൊതുവായ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തുന്നതല്ല ഈ ഉത്തരവ്. പ്രത്യേക സംവരണം അനുവദിക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിൽ കോടതി ഇടപെടേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന നിയമപ്രശ്നമാണ് പരിഗണിച്ചത്.

അശോക് ബഹാറിന്റെ അപ്പീൽ തള്ളി; സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവ് നിലനിർത്തി

2026 ഒക്ടോബർ 15നാണ് അശോക് ബഹാറിന്റെ അപ്പീലിൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടത്. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 24ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിൽ പിഴവില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയാണ് അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കിയത്. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ജിബ്രാൻ അക്തർ ഖാൻ, ജ്യോതി സിങ് റാണ, പങ്കജ് ധീർ സിങ് റാണ എന്നിവർ ഹാജരായി. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറലും മുതിർന്ന അഭിഭാഷകനുമായ എസ്.ബി. പാണ്ഡെ, അഭിഭാഷകൻ വരുൺ പാണ്ഡെ എന്നിവരും ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികളുടെ അഭിഭാഷക പട്ടികയിൽ ശശാങ്ക് ഭാസിന്റെ പേരും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

നിലവിലെ നിയമപ്രകാരം മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് പ്രത്യേക സംവരണം ആവശ്യപ്പെടാൻ അവകാശമില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ. അതേസമയം ഭാവിയിൽ അത്തരമൊരു സംവരണം കൊണ്ടുവരുന്നതിന് നിയമനിർമാണ സഭയ്ക്കോ സർക്കാരിനോ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. സംവരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനം സർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിടുകയാണ് കോടതി ചെയ്തത്.

മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിലെ സംവരണ നയം തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം സർക്കാരിന്

മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിൽ പുതിയ സംവരണ വിഭാഗം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് കോടതിയിലൂടെ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ലെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാകുന്നത്. നിയമപരമായി നടപ്പാക്കിക്കിട്ടാവുന്ന അവകാശമോ സർക്കാർ നിർവഹിക്കേണ്ട നിർബന്ധിത ചുമതലയോ ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ മാൻഡമസ് റിട്ട് അനുവദിക്കാനാവൂ. ഉത്തർപ്രദേശിലെ സമാന ഹർജികൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഈ വ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും.

മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ നൽകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിലും വിധിക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നാൽ മുതിർന്ന പൗരന്മാരുടെ മെഡിക്കൽ പഠനത്തിനുള്ള പൊതുവായ അവകാശം കോടതി നിഷേധിച്ചിട്ടില്ല. നിലവിലില്ലാത്ത പ്രത്യേക സംവരണം അനുവദിക്കണമെന്ന ആവശ്യമാണ് നിരസിച്ചത്. മെഡിക്കൽ പ്രവേശനത്തിലെ സംവരണവും പ്രായപരിധിയും സംബന്ധിച്ച നയപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ നിയമനിർമാണ സഭയുടെയും സർക്കാരിന്റെയും അധികാരപരിധിയിലാണെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.