ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 2 –

സർഫാസി നിയമപ്രകാരമുള്ള ലേലത്തിൽ വിജയിച്ച വ്യക്തിക്ക് പകരം, ലേല നടപടിയിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത മറ്റൊരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേരിൽ വിൽപ്പന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 30-ന് ജസ്റ്റിസ് പാമിഡിഘന്റം ശ്രീ നരസിംഹ, ജസ്റ്റിസ് അലോക് അരാധെ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. സ്റ്റെർലിങ് ഹോളിഡേ റിസോർട്സ് ലിമിറ്റഡ് നൽകിയ അപ്പീലുകളിലാണ് വിധി. പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. കടക്കാരനായ സ്റ്റെർലിങ്ങിനായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ ഡോ. അഭിഷേക് മനു സിങ്‌വി, രാകേഷ് ദ്വിവേദി, പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സിനായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ആർ. ഗുരു കൃഷ്ണകുമാർ, ഐ.എഫ്.സി.ഐക്കായി അഭിഭാഷകൻ കുഷ് ചതുർവേദി എന്നിവർ ഹാജരായി.

വ്യക്തി നൽകിയ ലേലത്തുക; സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കിട്ടിയത് പിന്നീട് രൂപീകരിച്ച സ്ഥാപനത്തിന്

തമിഴ്നാട്ടിലെ ഊട്ടിയിലുള്ള സ്റ്റെർലിങ് ഹോളിഡേ റിസോർട്സിന്റെ ‘ദി ഫെർൺഹിൽ’ റിസോർട്ടാണ് തർക്കത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. വായ്പാ കുടിശ്ശികയെ തുടർന്ന് ഐ.എഫ്.സി.ഐ 2010 മാർച്ച് 25-ന് ലേലനോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. 20 കോടി രൂപയായിരുന്നു അടിസ്ഥാനവില. 2010 ഏപ്രിൽ 28-നായിരുന്നു ലേലം നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ 2010 ഏപ്രിൽ 7-ന് കടപ്പത്ര വീണ്ടെടുക്കൽ അപ്പലേറ്റ് ട്രിബ്യൂണൽ തുടർ സർഫാസി നടപടികൾ തടഞ്ഞിരുന്നു. സ്റ്റെർലിങ് ഒരു കോടി രൂപ നിക്ഷേപിച്ചതോടെ ഏപ്രിൽ 8 മുതൽ വിലക്ക് പ്രാബല്യത്തിലായി. എന്നിട്ടും ഐ.എഫ്.സി.ഐ ലേലത്തുകകൾ സ്വീകരിച്ചതായി സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി.

2011 സെപ്റ്റംബർ 12-ന് ലേലത്തുകകൾ തുറന്നപ്പോൾ രുക്മണി ഖേംചന്ദിനെയാണ് വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. എന്നാൽ 20 കോടി 10,000 രൂപയുടെ മുഴുവൻ തുകയും പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സാണ് അടച്ചത്. തുടർന്ന് 2011 സെപ്റ്റംബർ 16-ലെ വിൽപ്പന സർട്ടിഫിക്കറ്റും പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സിന്റെ പേരിലാണ് നൽകിയത്.

ലേലം നടക്കുമ്പോൾ പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല

ഇവിടെയാണ് സുപ്രീംകോടതി നിർണായകമായ നിയമലംഘനം കണ്ടെത്തിയത്. രുക്മണി ഖേംചന്ദ് സ്വന്തം പേരിലാണ് ലേലത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. എന്നാൽ വിൽപ്പന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ലഭിച്ച പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സ് എന്ന പങ്കാളിത്ത സ്ഥാപനം രുക്മണി ഖേംചന്ദും സഹോദരൻ മുർളി ഖേംചന്ദും ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ചത് 2011 സെപ്റ്റംബർ 12-നാണ്. അതായത് ലേലത്തിനായി അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുകയും സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്ത സമയത്ത് ഈ സ്ഥാപനം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല.

സുരക്ഷാ താൽപര്യ നിർവഹണ ചട്ടങ്ങളിലെ ഒമ്പതാം ചട്ടപ്രകാരം ഏറ്റവും ഉയർന്ന വില വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ലേലക്കാരന്റെ പേരിലാണ് വിൽപ്പന സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടത്. വിൽപ്പന സർട്ടിഫിക്കറ്റും ആ വാങ്ങുന്നയാളുടെ പേരിൽ തന്നെയായിരിക്കണം. വിജയിയായ ലേലക്കാരൻ പിന്നീട് മറ്റൊരു വ്യക്തിയെയോ സ്ഥാപനത്തെയോ നാമനിർദേശം ചെയ്ത് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അവരുടെ പേരിലേക്ക് മാറ്റാൻ ചട്ടത്തിലോ ഈ ലേലനോട്ടീസിലോ വ്യവസ്ഥയില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

യോഗ്യത പരിശോധിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത സ്ഥാപനത്തിന് സ്വത്ത് നൽകാനാവില്ല

ലേലത്തുകകൾ ക്ഷണിക്കുകയും സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്ത സമയത്ത് നിലവിലില്ലാത്ത സ്ഥാപനത്തിന് ലേലത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യത പരിശോധിക്കാൻ തന്നെ കഴിയില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത പങ്കാളിത്ത സ്ഥാപനത്തിനാണ് സ്ഥാപനമെന്ന നിലയിൽ ലേലത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ യോഗ്യതയുണ്ടായിരുന്നത്. ലേലക്കാരന്റെ നിയമപരമായ ഘടന തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളും നൽകേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. നിലവിലില്ലാത്ത ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് ഈ പരിശോധനകളൊന്നും കടന്നുപോകാനാവില്ല. അതിനാൽ വിജയിയായ വ്യക്തിയുടെ ‘നോമിനി’ എന്ന പേരിൽ പിന്നീട് രൂപീകരിച്ച സ്ഥാപനത്തിന് വിൽപ്പന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്നത് അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിലപാട്.

മുപ്പത് ദിവസത്തെ നിർബന്ധ കാലാവധിയും പാലിച്ചില്ല

ലേലത്തിലെ മറ്റൊരു ഗുരുതര പിഴവും കോടതി കണ്ടെത്തി. ചട്ടപ്രകാരം വിൽപ്പന നോട്ടീസിന് ശേഷം മുപ്പത് ദിവസം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വത്ത് വിൽക്കാനാവില്ല. 2010 മാർച്ച് 25-ലെ ലേലനോട്ടീസിന് 13 ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ട്രിബ്യൂണലിന്റെ വിലക്ക് നിലവിൽ വന്നു. വിലക്ക് 2011 സെപ്റ്റംബർ 6-നാണ് അവസാനിച്ചത്. അതിനാൽ കടക്കാരന് ശേഷിച്ച 17 ദിവസത്തെ കാലാവധി ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നുവെന്നും അത് 2011 സെപ്റ്റംബർ 23 വരെ നീളുമായിരുന്നുവെന്നും കോടതി കണക്കാക്കി. എന്നാൽ സെപ്റ്റംബർ 12-ന് തന്നെ ലേലത്തുക തുറന്ന് വിൽപ്പന പൂർത്തിയാക്കി; സെപ്റ്റംബർ 16-ന് സർട്ടിഫിക്കറ്റും നൽകി. ഇത് വെറും സാങ്കേതിക പിഴവല്ലെന്നും കടക്കാരന്റെ സ്വത്ത് തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള നിയമപരമായ അവസരം വെട്ടിക്കുറച്ചതാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പതിനേഴു മാസത്തിന് ശേഷം ലേലം പുനരാരംഭിച്ചിട്ടും കടക്കാരനെ അറിയിച്ചില്ല

2010-ൽ തടഞ്ഞുവച്ച ലേല നടപടികൾ ഏകദേശം 17 മാസത്തിന് ശേഷം 2011 സെപ്റ്റംബർ 12-ന് വീണ്ടും ആരംഭിച്ച് ലേലത്തുകകൾ തുറന്നപ്പോൾ സ്റ്റെർലിങ് ഹോളിഡേ റിസോർട്സിന് പുതിയ അറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നില്ല. സ്വത്ത് വിൽപ്പന നടക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് കടക്കാരന് വ്യക്തമായ അറിവുണ്ടാകണമെന്നും കുടിശ്ശിക തീർക്കാനോ കൂടുതൽ നല്ല വില കണ്ടെത്താനോ അവസരം ലഭിക്കണമെന്നുമുള്ള ചട്ടങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം ഇതിലൂടെ പരാജയപ്പെട്ടതായി സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി.

ട്രിബ്യൂണൽ വിലക്കിനിടെ സ്വീകരിച്ച ലേലത്തുക നിയമപരമായ വിൽപ്പനയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമാകില്ല

2010 ഏപ്രിൽ 7-ലെ ട്രിബ്യൂണൽ ഉത്തരവ് സർഫാസി നിയമപ്രകാരമുള്ള തുടർനടപടികളെ വ്യക്തമായി തടഞ്ഞിരുന്നു. അതിനിടയിൽ ലേലത്തുക സ്വീകരിച്ചതുതന്നെ വിലക്കിന്റെ ലംഘനമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പിന്നീട് ഹൈക്കോടതി ഐ.എഫ്.സി.ഐക്ക് അനുകൂലമായി ഉത്തരവിട്ടതുകൊണ്ട് വിലക്ക് നിലനിന്നിരുന്ന സമയത്ത് നടന്ന നിയമലംഘനം മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ സാധുവാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ലേലത്തിന്റെ യഥാർഥ രേഖകളും കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയില്ല

ലേലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അസൽ രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടും അവ ഹാജരാക്കിയിരുന്നില്ല. മറ്റു ലേലക്കാരുടെ വിവരങ്ങളും ലഭ്യമാക്കിയില്ല. ഒന്നിലധികം യോഗ്യരായ ലേലക്കാർ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അവർക്കിടയിൽ മത്സര ലേലം നടത്തണമെന്ന വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അത്തരം നടപടിയുടെ രേഖയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്വകാര്യ ധാരണയിലൂടെയായിരുന്നു വിൽപ്പനയെങ്കിൽ അതിന്റെ നിബന്ധനകൾ രേഖാമൂലം ഉണ്ടാകേണ്ടതായിരുന്നു; അതും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കടം മുഴുവൻ അടച്ചു; വാങ്ങുന്നയാൾ പണവും പലിശയും തിരിച്ചുവാങ്ങി

സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഇടക്കാല അനുമതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്റ്റെർലിങ് ഐ.എഫ്.സി.ഐയുടെ മുഴുവൻ കുടിശ്ശികയും 2012 ഫെബ്രുവരി 3-ഓടെ തീർത്തിരുന്നു. തുടർന്ന് 2012 ഫെബ്രുവരി 8-ന് ഐ.എഫ്.സി.ഐ പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സിന്റെ വിൽപ്പന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കി. പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സ് നൽകിയ 20 കോടി 10,000 രൂപയും പലിശയും തിരികെ നൽകി; സ്ഥാപനം ആ തുക സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. റിസോർട്ടിന്റെ കൈവശവും സ്റ്റെർലിങ്ങിനോടുതന്നെ തുടർന്നുവെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി; സ്റ്റെർലിങ്ങിന്റെ അപ്പീലുകൾ അനുവദിച്ചു

വിൽപ്പന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സാധുവാണെന്ന് അംഗീകരിച്ച 2013 ഓഗസ്റ്റ് 23-ലെ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി വിധിയാണ് സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കിയത്. സ്റ്റെർലിങ് ഹോളിഡേ റിസോർട്സ് നൽകിയ അപ്പീലുകൾ അനുവദിച്ചു. പി.എം. അസോസിയേറ്റ്സ് നൽകിയ അപ്പീലുകൾ തള്ളി. ലേലം തന്നെ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനാൽ ബന്ധപ്പെട്ട കോടതിയലക്ഷ്യ ഹർജികളുമായി മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടതില്ലെന്നും കോടതി തീരുമാനിച്ചു. തോമസ് കുക്ക് ഇന്ത്യയുമായുള്ള സ്റ്റെർലിങ്ങിന്റെ ലയനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യേകാനുമതി ഹർജിയും പ്രസക്തിയില്ലാതായതിനാൽ തള്ളി. ചെലവ് സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക ഉത്തരവില്ല.

സർഫാസി ലേലങ്ങളിൽ നിർബന്ധ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന മാനദണ്ഡം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി

സർഫാസി നിയമം ബാങ്കുകൾക്കും സുരക്ഷിത വായ്പാദാതാക്കൾക്കും കോടതി ഇടപെടലില്ലാതെ പണയംവച്ച സ്വത്ത് വിൽക്കാനുള്ള ശക്തമായ അധികാരം നൽകുന്നതിനാൽ, അതിനൊപ്പം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള നടപടിക്രമ സംരക്ഷണങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ചട്ടം നിർദേശിച്ച രീതിയിലല്ലാതെ നടത്തിയ വിൽപ്പനയ്ക്ക് നിയമപരമായ അന്തിമത്വം അവകാശപ്പെടാനാവില്ല. രാജ്യത്താകെയുള്ള സർഫാസി ലേലങ്ങളിൽ വിജയിയായ ലേലക്കാരന്റെ വ്യക്തിത്വവും യോഗ്യതയും, മുപ്പത് ദിവസത്തെ നിർബന്ധ കാലാവധിയും, കടക്കാരനുള്ള അറിയിപ്പും, ലേലരേഖകളും കൃത്യമായി പാലിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്ന പരിശോധനയ്ക്ക് ഈ വിധി പ്രധാന നിയമമാനദണ്ഡമാകും.