ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 27-

ഒരേ തസ്തികയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സീനിയർ ജീവനക്കാരന് ജൂനിയർ ജീവനക്കാരനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ ശമ്പളം നൽകാനാവില്ലെന്നും അത്തരമൊരു വ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ സാധുവായ കാരണങ്ങളിലൂടെ അത് ന്യായീകരിക്കണമെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അലിഗഡിലെ ധരം സമാജ് കോളേജിലെ റീഡറായ ജയ് പ്രകാശ് സിങ് നൽകിയ അപ്പീൽ അനുവദിച്ചാണ് ജസ്റ്റിസ് ദീപാങ്കർ ദത്ത, ജസ്റ്റിസ് ഷീൽ നാഗു എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചിന്റെ വിധി. എതിർകക്ഷികൾ ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനവും മറ്റുള്ളവരുമാണ്. അപ്പീലിനായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ സുധീർ ദീക്ഷിത്, അഭിഭാഷകരായ വിശാൽ പ്രസാദ്, റിതിക സേഥി, ഉത്കർഷ് ദീക്ഷിത് എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി രുചിര ഗോയൽ ഹാജരായി.

1990ൽ ഒരേ ദിവസം നിയമനം; പിന്നീട് ജൂനിയറുടെ ശമ്പളം സീനിയറെ മറികടന്നു

ജയ് പ്രകാശ് സിങ്ങും ഡോ. പ്രദീപ് കുമാറും 1990ൽ ഒരേ ദിവസമാണ് ലക്ചറർമാരായി നിയമിതരായത്. ജയ് പ്രകാശ് സിങ് 1990ൽ തന്നെ പി.എച്ച്.ഡി നേടിയിരുന്നു. പ്രദീപ് കുമാർ പി.എച്ച്.ഡി നേടിയത് 2002ലാണ്. പിന്നീട് പി.എച്ച്.ഡിയുടെ പേരിൽ രണ്ട് മുൻകൂർ ഇൻക്രിമെന്റുകൾ അനുവദിക്കണമെന്ന അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിനെ തുടർന്ന് പ്രദീപ് കുമാറിന്റെ ശമ്പളം ജയ് പ്രകാശ് സിങ്ങിനേക്കാൾ ഉയർന്ന നിലയിലെത്തി.

ജൂനിയറിന് തുല്യമായ ശമ്പളം ആവശ്യപ്പെട്ട അപേക്ഷ തള്ളി; ഹൈക്കോടതിയും ആശ്വാസം നൽകിയില്ല

ജൂനിയറിന് ലഭിക്കുന്ന ശമ്പളത്തിന് തുല്യമായ ശമ്പളം ആവശ്യപ്പെട്ട് ജയ് പ്രകാശ് സിങ് നൽകിയ അപേക്ഷ അധികൃതർ നിരസിച്ചു. ഇതിനെതിരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹർജി അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയും 2018ൽ തള്ളി. തുടർന്നാണ് ജയ് പ്രകാശ് സിങ് സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ഹൈക്കോടതി സ്വീകരിച്ച സമീപനം തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ സുപ്രീംകോടതി അപ്പീൽ അനുവദിച്ചു.

യോഗ്യതയിലും ജോലിയിലും ഉത്തരവാദിത്തത്തിലും വ്യത്യാസമില്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞ ശമ്പളം ന്യായീകരിക്കാനാവില്ല

രണ്ടുപേരും വിദ്യാഭ്യാസ വിഭാഗത്തിൽ റീഡർമാരായിരുന്നു. ജയ് പ്രകാശ് സിങ് എം.ഫിലും പി.എച്ച്.ഡിയും പ്രദീപ് കുമാറിനേക്കാൾ നേരത്തെ നേടിയതാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. തസ്തികയ്ക്കുള്ള യോഗ്യത, നിയമനരീതി, പ്രവൃത്തിപരിചയം, ഉത്തരവാദിത്തം, കണക്കുപറയേണ്ട ബാധ്യത എന്നിവയിൽ ശമ്പളവ്യത്യാസം ന്യായീകരിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള വ്യത്യാസമൊന്നും രേഖകളിൽ കാണിച്ചിട്ടില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ശമ്പളത്തിലെ അസമത്വം ഭരണഘടനയിലെ തുല്യതാ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വിരുദ്ധമെന്ന് കോടതി

ജയ് പ്രകാശ് സിങ്ങിന്റെയും പ്രദീപ് കുമാറിന്റെയും ശമ്പളനിർണയത്തിലെ വ്യത്യാസം ഗുരുതരമായ അസ്വാഭാവികതയാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. ഇത് ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 14ലെ തുല്യതാ തത്വത്തിനും അനുച്ഛേദം 39(ഡി)യിലെ തുല്യ ജോലിക്ക് തുല്യ വേതനം എന്ന തത്വത്തിനും വിരുദ്ധമാണെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ജൂനിയർ ജീവനക്കാരന് കൂടുതൽ ശമ്പളം നൽകുന്നെങ്കിൽ അതിന് സാധുവായ ഘടകങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ന്യായീകരണം വേണമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

സർക്കാർ ഉത്തരവുകളേക്കാൾ ഭരണഘടനയിലെ തുല്യവേതന തത്വത്തിന് മുൻതൂക്കം

എതിർകക്ഷികൾ ആശ്രയിച്ച സർക്കാർ ഉത്തരവുകൾ സർക്കാരിന്റെ നയപരമായ തീരുമാനങ്ങളാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ അവ ഭരണഘടനയിലെ തുല്യത, തുല്യ ജോലിക്ക് തുല്യ വേതനം എന്നീ തത്വങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തിടത്തോളം ആ ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങൾക്കാണ് മുൻതൂക്കം. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് നിലനിർത്താൻ കാരണമില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി സുപ്രീംകോടതി അത് റദ്ദാക്കി.

ജയ് പ്രകാശ് സിങ്ങിന്റെ അപ്പീൽ അനുവദിച്ചു; അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി

കേസിന്റെ അന്തിമഫലമായി ജയ് പ്രകാശ് സിങ്ങിന്റെ അപ്പീൽ സുപ്രീംകോടതി അനുവദിച്ചു. ശമ്പളവ്യത്യാസത്തിനെതിരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹർജി തള്ളിയ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവാണ് റദ്ദാക്കിയത്. ഒരേ തസ്തികയിലും തുല്യ മൂല്യമുള്ള ജോലിയിലും സീനിയർ ജീവനക്കാരന് ജൂനിയറിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ ശമ്പളം നൽകണമെങ്കിൽ അതിന് വ്യക്തവും തെളിയിക്കാവുന്നതുമായ സാധുവായ കാരണം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നതാണ് വിധിയുടെ കാതൽ.

ഒരേ ജോലിയിൽ ശമ്പളവ്യത്യാസം ന്യായീകരിക്കാൻ ഭരണകൂടം സാധുവായ കാരണം കാണിക്കണം

സുപ്രീംകോടതിയുടെ വിധി രാജ്യത്താകെയുള്ള സമാന സേവന-ശമ്പള തർക്കങ്ങളിൽ ഭരണഘടനയിലെ തുല്യതാ തത്വം പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് പ്രസക്തമാണ്. എന്നാൽ എല്ലാ സീനിയർ-ജൂനിയർ ശമ്പളവ്യത്യാസങ്ങളും സ്വതവേ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ഒരേ തസ്തികയിലുള്ള ജൂനിയർക്ക് ഉയർന്ന ശമ്പളം ലഭിക്കുന്നതിന് യോഗ്യത, നിയമനം, പരിചയം, ഉത്തരവാദിത്തം തുടങ്ങിയ സാധുവായ ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് പ്രത്യേകം ന്യായീകരിക്കണം എന്നതാണ് വിധിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.