മുംബൈ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 28-

സ്വത്തുതർക്കത്തിനിടെ 78 വയസ്സുള്ള പിതാവിന്റെ മാനസികനില മെഡിക്കൽ ബോർഡ് പരിശോധിക്കണമെന്ന മകന്റെ ആവശ്യം ബോംബെ ഹൈക്കോടതി തള്ളി. ജസ്റ്റിസുമാരായ എ.എസ്. ഗഡ്കരി, കമൽ ഖാത്ത എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 25ന് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. അപ്പീൽ നൽകിയ മകൻ ജിതേന്ദ്ര ഗോരഖ് മേഘ് നേരിട്ട് ഹാജരായി. പിതാവ് ഗോരഖ് ഗോവിന്ദ് മേഘിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ആദിത്യ ശർമ ഹാജരായി. അഭിഭാഷകരായ മോഹിതേശ്വരി പ്രസാദ്, സുമതി ഗുപ്ത, അമേയ് പാണ്ഡെ എന്നിവരും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. ഹിതേഷ് ഗുപ്ത മുഖേനയാണ് അഭിഭാഷകർ ഹാജരായത്. രണ്ടാം എതിർകക്ഷിയായ പൂർണിമ ഗോരഖ് മേഘ് എന്ന ഉർമിള ഉമേഷ് ചഫേക്കർ നേരിട്ട് ഹാജരായെങ്കിലും വാദം ഉന്നയിച്ചില്ല.

പിതാവിനെ മെഡിക്കൽ ബോർഡിന് വിടണമെന്ന ആവശ്യം സിംഗിൾ ബെഞ്ചും നിരസിച്ചു

കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികസ്വത്തിൽ നിയമപരമായ ഓഹരി ആവശ്യപ്പെട്ട് ജിതേന്ദ്ര 2015 മേയ് മൂന്നിനാണ് പിതാവിനെതിരെ വിഭജനക്കേസ് നൽകിയത്. മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 105 പ്രകാരം സ്വതന്ത്ര മെഡിക്കൽ ബോർഡ് രൂപീകരിച്ച് പിതാവിന്റെ മാനസികനില പരിശോധിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് 2025 ഡിസംബർ ഒന്നിന് ഇടക്കാല അപേക്ഷ നൽകി.

ഈ അപേക്ഷ 2026 ഫെബ്രുവരി 17ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് തള്ളി. അതിനെതിരെയാണ് ജിതേന്ദ്ര ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചത്. പിതാവിന് മാനസികരോഗമുണ്ടെന്ന സംശയം ഉയർത്തുന്ന മെഡിക്കൽ രേഖ ലഭ്യമായതിനാൽ വിദഗ്ധ പരിശോധന നിർബന്ധമാണെന്നായിരുന്നു മകന്റെ വാദം.

പ്രമേഹത്തെ തുടർന്നുള്ള താൽക്കാലിക ലക്ഷണങ്ങൾ മാനസികരോഗമല്ലെന്ന് കോടതി

പിതാവിന് പ്രമേഹവും ഇൻസുലിൻ സ്വീകരിച്ചതിനുശേഷം ആവർത്തിച്ചുള്ള രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരക്കുറവും ഉണ്ടായിരുന്നതായാണ് 2024 ജൂലൈ 18ലെ മെഡിക്കൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഈ സമയത്ത് വിഭ്രാന്തി, ആശയക്കുഴപ്പം, മറവി, വിയർപ്പ് തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമായിരുന്നുവെന്നും സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

എന്നാൽ രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാര സാധാരണ നിലയിലാകുമ്പോൾ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ മാറുന്നതായും സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഉപാപചയ പ്രശ്നത്തിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന താൽക്കാലികവും ഭേദമാകുന്നതുമായ ലക്ഷണങ്ങളെ മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ മാനസികരോഗമായി പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

മാനസികാരോഗ്യ നിയമം സംരക്ഷണത്തിനുള്ള പരിച; എതിരാളിക്കെതിരായ ആയുധമാക്കരുത്

മാനസികരോഗമുള്ളവരെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പരിചയായാണ് മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമം പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതെന്നും തർക്കത്തിലുള്ള എതിർകക്ഷിക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആയുധമാക്കാൻ അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നുമുള്ള സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ നിരീക്ഷണം ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ശരിവച്ചു.

പിതാവിന്റെ മാനസികശേഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്ത അപേക്ഷ നിയമപരമായ സത്യാന്വേഷണമല്ലെന്നും നിലവിലുള്ള സ്വത്തുതർക്കത്തിൽ മേൽക്കൈ നേടാനുള്ള വ്യവഹാരതന്ത്രമാണെന്നുമുള്ള സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തലിലും അപാകതയില്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.

മുതിർന്ന പൗരന്റെ ഒഴിപ്പിക്കൽ നടപടിക്കിടെ മാനസികരോഗവാദം ഉന്നയിച്ചില്ല

മാതാപിതാക്കളുടെയും മുതിർന്ന പൗരന്മാരുടെയും സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരം മകനെ പിതാവിന്റെ സ്വത്തിൽനിന്ന് ഒഴിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുൻ നടപടികളിൽ ഈ മാനസികരോഗവാദം ഉന്നയിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഇപ്പോൾ ആശ്രയിച്ച മെഡിക്കൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അന്നുതന്നെ രേഖകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഈ ആരോപണം മുന്നോട്ടുവച്ചിരുന്നില്ല.

മുൻ കേസിൽ ഇരുകക്ഷികളെയും ജഡ്ജിമാർ നേരിട്ട് കണ്ട് ഒത്തുതീർപ്പിന് ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ആ കേസിലെ ഉത്തരവ് 2025 ഡിസംബർ എട്ടിന് വരാനിരിക്കെ, ഡിസംബർ ഒന്നിന് മെഡിക്കൽ പരിശോധന ആവശ്യപ്പെട്ട് അപേക്ഷ നൽകിയതും കോടതി പരിഗണിച്ചു. മകന് വിദഗ്ധ മെഡിക്കൽ അഭിപ്രായമോ ഈ മേഖലയിലെ വൈദഗ്ധ്യമോ ഇല്ലെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

വയോധികനായ പിതാവിനെ സമ്മർദത്തിലാക്കാനുള്ള ദുരുദ്ദേശ്യ നടപടിയെന്ന് ബെഞ്ച്

പിതാവിനെ പല നടപടികളിലേക്കും വലിച്ചിഴച്ച് മകന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നതിനായി പിന്നീട് ആലോചിച്ചെടുത്ത ദുരുദ്ദേശ്യ നടപടിയാണിതെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. രോഗങ്ങളുള്ള വയോധികനായ പിതാവിനോടുള്ള മകന്റെ ഇത്തരം പെരുമാറ്റം ഒരു സാഹചര്യത്തിലും സഹിക്കാനാവില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

വസ്തുതകൾ മറച്ചുവയ്ക്കുകയോ അസത്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കോടതിയെ സമീപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നയാൾക്ക് ആശ്വാസത്തിന് അവകാശമില്ലെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാടും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവ് യുക്തിസഹമാണെന്നും വിവേചനാധികാരം തെറ്റായി വിനിയോഗിച്ചതിന് തെളിവില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.

അപ്പീൽ തള്ളി; പിതാവിന് അഞ്ചുലക്ഷം രൂപ നൽകണം

ജിതേന്ദ്ര ഗോരഖ് മേഘിന്റെ അപ്പീൽ തള്ളിയ കോടതി, പിതാവിനെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ അനാവശ്യമായി പീഡിപ്പിച്ചതിന് അഞ്ചുലക്ഷം രൂപ മാതൃകാപരമായ ചെലവായി നൽകാൻ ഉത്തരവിട്ടു. അടിസ്ഥാനരഹിതമായ കൂടുതൽ നടപടികളിൽനിന്ന് മകനെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ ഈ തുക സഹായിക്കുമെന്നാണ് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കിയത്. വിഭജനക്കേസിലെ സ്വത്തവകാശം സംബന്ധിച്ച് ഈ വിധി തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല.

കുടുംബത്തർക്കങ്ങളിൽ മാനസികാരോഗ്യ നിയമത്തിന്റെ ദുരുപയോഗത്തിന് തടയിടുന്ന വിധി

മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരമുള്ള പരിശോധന ആവശ്യപ്പെടാൻ വിശ്വസനീയമായ മെഡിക്കൽ അടിത്തറ വേണമെന്ന സംസ്ഥാനതല നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് വിധി നൽകുന്നത്. താൽക്കാലികമായ ശാരീരികരോഗ ലക്ഷണങ്ങളെ മാനസികരോഗമായി ചിത്രീകരിച്ച് വയോധികരെ കുടുംബസ്വത്തുതർക്കങ്ങളിൽ സമ്മർദത്തിലാക്കുന്നത് അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, യഥാർഥ മാനസികരോഗമുള്ളവരുടെ നിയമപരമായ സംരക്ഷണത്തെ വിധി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നില്ല.