ഉമംഗും ഡിജിലോക്കറും വഴി ഡിജിറ്റൽ പൊതുസേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ ജനങ്ങളിലേക്ക്

ന്യൂഡൽഹി /2026 / ഓഗസ്റ്റ് 12

രാജ്യത്തെ പൗരകേന്ദ്രിത ഡിജിറ്റൽ പൊതുസേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ഉമംഗ്, ഡിജിലോക്കർ സംവിധാനങ്ങൾ വഴി കേന്ദ്ര സർക്കാർ സേവനവിതരണം വിപുലീകരിച്ചു. 2026 ജൂലൈ 31 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം രാജ്യത്താകെ ഉമംഗിൽ 2,575 സേവനങ്ങളും ഡിജിലോക്കറിൽ 5,437 രേഖാ തരങ്ങളും സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ എല്ലാവർക്കും പ്രാപ്യമാക്കി പൗരന്മാരെ ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ ഭാഗമായി 2015 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ പദ്ധതിക്കു കീഴിലാണ് ഈ സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചത്. ഇക്കാര്യം കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക മന്ത്രി അശ്വിനി വൈഷ്ണവ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7-ന് രാജ്യസഭയിൽ അറിയിച്ചു.

ഉമംഗിൽ 2,575 സേവനങ്ങൾ

ഉമംഗിൽ ലഭ്യമായ 2,575 സേവനങ്ങളിൽ 880 എണ്ണം കേന്ദ്ര സർക്കാർ സേവനങ്ങളും 1,695 എണ്ണം സംസ്ഥാന സർക്കാർ സേവനങ്ങളുമാണ്. ഡിജിലോക്കറിൽ ലഭ്യമായ 5,437 രേഖാ തരങ്ങളിലും സേവനങ്ങളിലും 661 എണ്ണം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെയും 4,776 എണ്ണം സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടേതുമാണ്. ഉമംഗിന് 11.66 കോടിയിലധികം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉപയോക്താക്കളുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ ഏകദേശം 798 കോടി ഇടപാടുകളും ഇതിലൂടെ നടന്നു. ഡിജിലോക്കറിന് 72.43 കോടിയിലധികം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉപയോക്താക്കളുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ ഏകദേശം 72.86 കോടി രേഖാ ആക്സസ് ഇടപാടുകളും രേഖപ്പെടുത്തി.

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ നാല് ലക്ഷത്തിലേറെ സേവനകേന്ദ്രങ്ങൾ

ഗ്രാമ, വിദൂര മേഖലകളിലെ ഡിജിറ്റൽ സേവനലഭ്യത മെച്ചപ്പെടുത്താൻ പൊതുസേവന കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ശൃംഖലയും സർക്കാർ വിപുലീകരിച്ചു. സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ, ബാങ്കിങ്, ധനകാര്യ സേവനങ്ങൾ, ഇൻഷുറൻസ്, പെൻഷൻ, യൂട്ടിലിറ്റി പണമടയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയ പൗരകേന്ദ്രിത സേവനങ്ങളാണ് ഇവ നൽകുന്നത്. 2026 ജൂൺ 30 വരെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ 4,07,122 പൊതുസേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചു. ഇതിൽ 70,069 കേന്ദ്രങ്ങൾ വനിതാ ഗ്രാമതല സംരംഭകരാണ് നടത്തിയത്.

മൊബൈലിലും വെബ് പോർട്ടലിലും സേവനം

ഉമംഗും ഡിജിലോക്കറും മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകളിലൂടെയും വെബ് പോർട്ടലുകളിലൂടെയും ലഭ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും എവിടെനിന്നും ഉപയോഗിക്കാം. ആധാർ, ഇ-സൈൻ, എപിഐ സേതു തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഡിജിറ്റൽ പൊതുഅടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുമായും മറ്റു പ്രധാന ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളുമായും ഇവ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിലൂടെ തടസ്സമില്ലാത്ത കടലാസുരഹിത സേവനവിതരണമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

സുരക്ഷിത പരിശോധനയും സമ്മതാധിഷ്ഠിത പങ്കിടലും

രണ്ട് സംവിധാനങ്ങളും സുരക്ഷിതമായ തിരിച്ചറിയൽ സ്ഥിരീകരണം, ഡിജിറ്റൽ രേഖാ പരിശോധന, ഉപയോക്താവിന്റെ സമ്മതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ രേഖ പങ്കിടൽ എന്നിവ നൽകുന്നു. ഇതിലൂടെ നേരിട്ട് ഓഫീസുകളിലെത്തേണ്ടതും കടലാസ് രേഖകൾ ആശ്രയിക്കേണ്ടതും കുറയ്ക്കാനാണ് ശ്രമം. സേവനവിതരണം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതക്കും ഭാഷാവൈവിധ്യത്തിനും പ്രാധാന്യം

പ്രധാനമന്ത്രി ഗ്രാമീണ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതാ അഭിയാൻ പോലുള്ള പദ്ധതികളിലൂടെ സർക്കാർ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം വർധിപ്പിക്കാൻ ബോധവത്കരണ പരിപാടികളും നടത്തുന്നു. ഉമംഗും ഡിജിലോക്കറും നിരവധി ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. കൂടുതൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ ഒരുക്കാൻ പ്രവേശനസൗകര്യവും ഉപയോക്തൃ അനുഭവവും തുടർച്ചയായി മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. കൂടുതൽ പൗരകേന്ദ്രിത സേവനങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ രേഖകളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ വകുപ്പുകളെയും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളെയും തുടർച്ചയായി ഈ സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നുമുണ്ട്.