ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണത്തിൽ ആഗോള ചർച്ചയ്ക്ക് ഇന്ത്യ അധ്യക്ഷം വഹിക്കും

ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂലൈ 5

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമവും നയവും സംബന്ധിച്ച വിദഗ്ധരുടെ ഒമ്പതാമത് അന്തർസർക്കാർ സമ്മേളനത്തിന് ഇന്ത്യ അധ്യക്ഷം വഹിക്കും. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ജിനീവയിൽ പാലെ ദെ നാഷൻസിൽ ജൂലൈ 6 മുതൽ 8 വരെയാണ് സമ്മേളനം നടക്കുന്നത്. ഐക്യരാഷ്ട്ര വ്യാപാര വികസന സംഘടനയാണ് സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. അംഗരാജ്യങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളും ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ അതോറിറ്റികളും അക്കാദമിക് രംഗത്തുള്ളവരും മറ്റ് പങ്കാളികളും ഇതിൽ പങ്കെടുക്കും.

നിധി ഖരെയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ചർച്ചകൾ

കേന്ദ്ര ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി നിധി ഖരെയാണ് ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. സമ്മേളനത്തിന് അധ്യക്ഷയായി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഐക്യരാഷ്ട്ര വ്യാപാര വികസന സംഘടനയാണ് അവരെ ക്ഷണിച്ചത്. മൂന്ന് ദിവസത്തെ ചർച്ചകൾക്ക് അവർ നേതൃത്വം നൽകും. ആഗോള ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണത്തിൽ അടിയന്തരമായി പരിഗണിക്കേണ്ട വിഷയങ്ങൾ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ചർച്ച ചെയ്യാനാണ് ഈ സമ്മേളനം.

ഉപഭോക്തൃ സുരക്ഷയ്ക്ക് പുതിയ ചുവടുവെപ്പ്

സമ്മേളനത്തിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര ഉപഭോക്തൃ ഉൽപ്പന്ന സുരക്ഷാ തത്വങ്ങളുടെ തുടക്കം ഉൾപ്പെടുന്നു. 2025 ഡിസംബറിൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭ അംഗീകരിച്ച തത്വങ്ങളാണിവ. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ അംഗരാജ്യങ്ങൾ എങ്ങനെ നടപ്പാക്കുന്നു എന്നതും ചർച്ചയാകും. ഉപഭോക്തൃ വിവരവിനിമയം, വിദ്യാഭ്യാസം, സുസ്ഥിര ഉപഭോഗം, ആഗോള വിപണിയിലെ നിയമനടപ്പാക്കൽ, രാജ്യാന്തര ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണം എന്നിവയും അജണ്ടയിൽ ഇടംപിടിക്കും. അർജന്റീനയുടെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമ-നയ സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വമേധയാ അവലോകനവും നടക്കും.

ഇന്ത്യയുടെ പരാതി പരിഹാര മാതൃകയും ശ്രദ്ധയിൽ

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ചർച്ചകളിൽ ഇന്ത്യ കുറച്ചുകാലമായി സജീവമാണ്. 2025 ജൂലൈയിൽ ജിനീവയിൽ നടന്ന ഐക്യരാഷ്ട്ര മത്സരം-ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ സമ്മേളനത്തിൽ രാജ്യാന്തര ഉപഭോക്തൃ തർക്കപരിഹാരത്തിലെ ഇന്ത്യയുടെ അനുഭവം ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ ഹെൽപ്‌ലൈൻ വഴിയും കേസ് കോടതിയിലെത്തും മുമ്പുള്ള പരിഹാര മാതൃക വഴിയും ലഭിച്ച അനുഭവങ്ങളാണ് അന്ന് ഇന്ത്യ വിശദീകരിച്ചത്. കഴിഞ്ഞ പതിനാലു മാസത്തിനിടെ 36 മേഖലകളിലായി 1.47 ലക്ഷത്തിലധികം റീഫണ്ട് പരാതികൾ കോടതിയിലെത്തും മുമ്പ് പരിഹരിച്ച് 91.77 കോടി രൂപയ്ക്കുമേൽ റീഫണ്ട് സാധ്യമാക്കിയതും ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന നേട്ടമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെടുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനവും രാജ്യാന്തര ഉപഭോക്താക്കളും

ഉപഭോക്തൃ തർക്കപരിഹാരം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇ-ജാഗൃതി എന്ന നിർമ്മിതബുദ്ധി അധിഷ്ഠിത ഡിജിറ്റൽ വേദിയും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പരാതികൾ ഓൺലൈനായി നൽകാനും വെർച്വൽ ഹിയറിങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാനും കേസുകൾ ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും ഇതിലൂടെ സാധിക്കും. വിദേശത്തുള്ള പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാർക്കും ഉപഭോക്താക്കൾക്കും ഡിജിറ്റൽ രീതിയിൽ പരാതി പിന്തുടരാൻ ഈ സംവിധാനം സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ ഈ സമ്മേളനത്തിന് അധ്യക്ഷം വഹിക്കുന്നത് ആഗോള ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള തുടർച്ചയായ ഇടപെടലിന്റെ ഭാഗമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.