ഇൻഡോർ, 2026 ഒക്ടോബർ 12 –

കോടതി വിധിക്കെതിരെ സ്വീകരിക്കേണ്ട നിയമനടപടിയെക്കുറിച്ച് അഭിഭാഷകൻ കക്ഷിയെ അറിയിക്കാതിരുന്നത് ഹർജി സമർപ്പിക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം മാപ്പാക്കാൻ മതിയായ കാരണമാകാമെന്ന് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. അഭിഭാഷകനെ പൂർണമായി ആശ്രയിക്കുന്ന കക്ഷി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിഴവുമൂലം നിയമപരമായ പരിഹാരം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാകരുതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് വിനയ് സരഫാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ദീപക് അഫ്ലെ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. ധരം ഡെവലപ്പേഴ്സ് ആൻഡ് ഫിൻവെസ്റ്റ് ലിമിറ്റഡാണ് എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അനുജ് ഭാർഗവയും എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ എ.കെ. സേഥിയും അഭിഭാഷകൻ ഹരീഷ് ജോഷിയും ഹാജരായി. സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷക യുക്ത പഹാഡിയയും ഹാജരായി. കാലതാമസം മാപ്പാക്കണമെന്ന അപേക്ഷ നിരസിച്ച കീഴ്ക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ ഹൈക്കോടതി, ഏകപക്ഷീയ വിധി റദ്ദാക്കണമെന്ന അപേക്ഷ വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ നിർദേശിച്ചു. ഉത്തരവിന്റെ കൃത്യമായ തീയതി ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമല്ല.

പത്ത് ലക്ഷം രൂപയുടെ ഭൂമി വിൽപ്പനക്കരാർ കോടതിവ്യവഹാരത്തിന് വഴിവെച്ചു

മധ്യപ്രദേശിലെ മാച്ചൽ ഗ്രാമത്തിലുള്ള ഭൂമിയുടെ വിൽപ്പനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് തർക്കം ആരംഭിച്ചത്.

പത്ത് ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് ഭൂമി വിൽക്കാൻ പ്രതി കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നാണ് പരാതിക്കാരന്റെ വാദം. എന്നാൽ കരാർ പ്രകാരം ഭൂമി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് നൽകാൻ പ്രതി തയ്യാറായില്ലെന്ന് പരാതിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു.

ഇതോടെ കരാർ നടപ്പാക്കണമെന്നും സ്ഥിരമായ നിരോധന ഉത്തരവ് നൽകണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് സിവിൽ കോടതിയിൽ കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു.

കേസിൽ പ്രതിക്ക് അയച്ച സമൻസ് കൈമാറാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. തുടർന്ന് നയി ദുനിയ പത്രത്തിൽ പരസ്യം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് സമൻസ് നൽകാൻ വിചാരണക്കോടതി അനുമതി നൽകി.

എന്നാൽ പ്രതി കോടതിയിൽ ഹാജരായില്ല. ഇതോടെ പ്രതിയുടെ വാദം കേൾക്കാതെ കോടതി ഏകപക്ഷീയ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചു.

ഏകപക്ഷീയ വിധിയെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞിട്ടും അഭിഭാഷകൻ നിയമനടപടി നിർദേശിച്ചില്ല

ഏകപക്ഷീയ വിധി നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചപ്പോഴാണ് വിധിയെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞതെന്നാണ് പ്രതിയുടെ വാദം.

തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ അഭിഭാഷകനെ സമീപിച്ചു. എന്നാൽ ഏകപക്ഷീയ വിധി റദ്ദാക്കാൻ സിവിൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ ഒമ്പതാം ഉത്തരവിന്റെ പതിമൂന്നാം ചട്ടപ്രകാരം അപേക്ഷ നൽകാമെന്ന കാര്യം അഭിഭാഷകൻ അറിയിച്ചില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വിശദീകരണം.

പിന്നീട് 2022 ജൂലൈ മുതൽ തന്റെ അഭിഭാഷകൻ സ്ഥിരമായി കേരളത്തിലേക്ക് താമസം മാറിയതായും ഹർജിക്കാരൻ അറിഞ്ഞു.

ഇതോടെ മറ്റൊരു അഭിഭാഷകനെ സമീപിച്ചു. ഏകപക്ഷീയ വിധി റദ്ദാക്കാൻ നിയമപരമായി അപേക്ഷ നൽകാമെന്ന് പുതിയ അഭിഭാഷകനാണ് അറിയിച്ചത്.

തുടർന്ന് സിവിൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ ഒമ്പതാം ഉത്തരവിന്റെ പതിമൂന്നാം ചട്ടപ്രകാരം അപേക്ഷ നൽകി. അപേക്ഷ നൽകുന്നതിലെ കാലതാമസം മാപ്പാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കാലപരിധി നിയമത്തിലെ അഞ്ചാം വകുപ്പുപ്രകാരവും അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചു.

വിധിയെക്കുറിച്ച് നേരത്തെ അറിവുണ്ടായിരുന്നെന്ന് വിചാരണക്കോടതി; അപേക്ഷ നിരസിച്ചു

ഏകപക്ഷീയ വിധി നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളിൽ പ്രതി ഹാജരായിരുന്നുവെന്ന് വിചാരണക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിധിയെക്കുറിച്ച് പ്രതിക്ക് നേരത്തെ അറിവുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കാലതാമസം മാപ്പാക്കണമെന്ന അപേക്ഷ വിചാരണക്കോടതി നിരസിച്ചു.

ജില്ലാ കോടതിയും അപ്പീൽ കോടതിയും ഈ തീരുമാനം ശരിവച്ചു. തുടർന്നാണ് ഹർജിക്കാരൻ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

അഭിഭാഷകന്റെ തെറ്റുമൂലം നിയമപരമായ പരിഹാരം നഷ്ടപ്പെടരുതെന്ന് ഹൈക്കോടതി

അഭിഭാഷകനെ പൂർണമായി ആശ്രയിച്ചിരുന്ന കക്ഷിക്ക് ശരിയായ നിയമോപദേശം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യമാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രധാനമായി പരിഗണിച്ചത്.

ഏകപക്ഷീയ വിധി റദ്ദാക്കാൻ അപേക്ഷ നൽകണമെന്ന കാര്യം മുൻ അഭിഭാഷകൻ അറിയിച്ചില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വിശദീകരണം.

കാലപരിധി നിയമത്തിലെ അഞ്ചാം വകുപ്പുപ്രകാരം നൽകിയ അപേക്ഷയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ കാരണവും അഭിഭാഷകന്റെ പിഴവായിരുന്നു.

അഭിഭാഷകൻ വരുത്തിയ തെറ്റിന്റെ പേരിൽ കക്ഷി നിയമപരമായ അവകാശം നഷ്ടപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ലെന്നത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട നിയമതത്വമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് വിനയ് സരഫ് വ്യക്തമാക്കി.

നിയമപരമായ പരിഹാരം തേടാനുള്ള അവസരം നിഷേധിക്കുന്ന രീതിയിൽ കാലപരിധി സംബന്ധിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ പ്രയോഗിക്കരുതെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

കാലപരിധി നിയമം കക്ഷികളുടെ അവകാശങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാനുള്ളതല്ല

നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നത് നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

എന്നാൽ ഈ സമയപരിധി കക്ഷികളുടെ അവകാശങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

നിയമപരമായ അവകാശലംഘനങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനമാണ് കോടതിയെന്നും വിധിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അഭിഭാഷകന്റെ പിഴവിനെത്തുടർന്ന് നിയമപരമായ പരിഹാരമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് ഹർജിക്കാരൻ എത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്.

1,093 ദിവസത്തെ കാലതാമസം മാപ്പാക്കി; എതിർകക്ഷിക്ക് 50,000 രൂപ നൽകണം

2026 ഒക്ടോബർ എട്ടിനാണ് ജസ്റ്റിസ് വിനയ് സരഫ് കേസിൽ അന്തിമ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഒക്ടോബർ അഞ്ചിന് വാദം കേട്ട് വിധി പറയാൻ മാറ്റിവച്ചിരുന്നു.

ഏകപക്ഷീയ വിധി റദ്ദാക്കാനുള്ള അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുന്നതിലുണ്ടായ 1,093 ദിവസത്തെ കാലതാമസം ഹൈക്കോടതി മാപ്പാക്കി.

2024 ഏപ്രിൽ 13ന് ഇൻഡോറിലെ അഞ്ചാം സിവിൽ ജഡ്ജി പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവും 2025 ഫെബ്രുവരി 28ന് പതിമൂന്നാം ജില്ലാ ജഡ്ജി പുറപ്പെടുവിച്ച അപ്പീൽ ഉത്തരവും റദ്ദാക്കി.

എന്നാൽ കാലതാമസം മാപ്പാക്കുന്നതിന് ഒരു വ്യവസ്ഥ കോടതി ഏർപ്പെടുത്തി. ഹർജിക്കാരൻ എതിർകക്ഷിക്ക് 50,000 രൂപ ചെലവുതുകയായി നൽകണം.

ഹർജി ഭാഗികമായി അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി കേസ് വീണ്ടും വിചാരണക്കോടതിയിലേക്ക് അയച്ചു. ഏകപക്ഷീയ വിധി റദ്ദാക്കണമെന്ന അപേക്ഷ നിയമപ്രകാരം പരിശോധിച്ച് തീരുമാനിക്കാനാണ് നിർദേശം.

പ്രധാനമായി, 2019 ഓഗസ്റ്റ് എട്ടിലെ ഏകപക്ഷീയ വിധി ഹൈക്കോടതി ഇപ്പോൾ റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല. ആ വിധി റദ്ദാക്കണമെന്ന അപേക്ഷ പരിഗണിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് ഹർജിക്കാരന് ലഭിച്ചത്.

അഭിഭാഷകന്റെ പിഴവ് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ കാലതാമസത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം മാത്രം നിർണായകമല്ല

ഈ വിധി മധ്യപ്രദേശിലെ സമാന സിവിൽ കേസുകളിൽ കാലതാമസം മാപ്പാക്കാനുള്ള അപേക്ഷകൾ പരിശോധിക്കുന്നതിന് പ്രസക്തമാണ്.

കാലതാമസം എത്ര ദിവസമാണെന്നതിനെക്കാൾ അതിന് നൽകിയ വിശദീകരണം വിശ്വസനീയമാണോ എന്നതാണ് പ്രധാനമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വളരെ നീണ്ട കാലതാമസം പോലും മതിയായ കാരണമുണ്ടെങ്കിൽ മാപ്പാക്കാം. അതേസമയം, ചെറിയ കാലതാമസമായാലും ന്യായമായ വിശദീകരണമില്ലെങ്കിൽ അപേക്ഷ നിരസിക്കാം.

കൊവിഡ് കാലത്ത് നിയമനടപടികൾക്കുള്ള സമയപരിധി കണക്കാക്കുന്നതിൽ സുപ്രീംകോടതി അനുവദിച്ച ഇളവും ഈ കേസിൽ കോടതി പരിഗണിച്ചു.

അഭിഭാഷകന്റെ പിഴവുണ്ടായാൽ എല്ലാ കേസുകളിലും കാലതാമസം സ്വമേധയാ മാപ്പാക്കണമെന്നല്ല വിധി. ഓരോ കേസിലെയും സാഹചര്യങ്ങളും വിശദീകരണങ്ങളും പരിശോധിച്ചാണ് തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടത്.

കക്ഷികൾക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരം തേടാനുള്ള അവസരം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം എതിർകക്ഷിക്കുണ്ടാകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ട് ചെലവുതുകയിലൂടെ പരിഹരിക്കാമെന്ന സമീപനവും ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാകുന്നു.