ശ്രീനഗർ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 28-

കൈക്കൂലി കെണിക്കേസിൽ പരാതിക്കാരനെയോ കൈക്കൂലി നൽകിയയാളെയോ കെണി വിജയിക്കണമെന്ന് താൽപര്യമുള്ള സാക്ഷിയായി കണക്കാക്കാമെന്നും, മറ്റൊരു തെളിവിന്റെ പിന്തുണയില്ലാത്ത മൊഴി സത്യസന്ധമാണെന്ന് കോടതിക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ മാത്രമേ അതിനെ ആശ്രയിക്കാനാകൂവെന്നും ജമ്മു കശ്മീർ ലഡാക്ക് ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് ധർ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21ന് ഹബീബുള്ള കുമാർ നൽകിയ അപ്പീൽ അനുവദിച്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. ജമ്മു കശ്മീർ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായിരുന്നു എതിർകക്ഷി. ഹബീബുള്ള കുമാറിനായി അഭിഭാഷകൻ ഗൗഹർ മജീദ് ദലാലും എതിർകക്ഷിക്കായി സീനിയർ അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ മൊഹ്സിൻ എസ്. ഖാദിരിയും ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റ് ഫഹീം നിസാറും ഹാജരായി. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 21ലെ അഴിമതിവിരുദ്ധ പ്രത്യേക കോടതിയുടെ ശിക്ഷാവിധിയാണ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയത്.

ആറുപേരിൽ നിന്ന് 300 രൂപ വീതം ആവശ്യപ്പെട്ടെന്ന പരാതിയിൽ തുടങ്ങിയ കേസ്

2009 സെപ്റ്റംബർ 10നാണ് ബഷീർ അഹമ്മദ് ദാർ വിജിലൻസ് ഓർഗനൈസേഷനിൽ പരാതി നൽകിയത്. ലാർകിപോറ ഷഹാബാദ് ബ്ലോക്ക് വികസന ഓഫീസിൽ എസ്റ്റാബ്ലിഷ്മെന്റ് ചുമതലയിലുണ്ടായിരുന്ന ഹബീബുള്ള കുമാർ, സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിന്റെ കുടിശ്ശിക ബിൽ തയ്യാറാക്കാൻ താനും മറ്റ് അഞ്ച് ജീവനക്കാരും 300 രൂപ വീതം നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുവെന്നായിരുന്നു പരാതി. ആകെ 1,800 രൂപയുമായി വിജിലൻസ് സംഘം കെണി ഒരുക്കുകയും പിന്നീട് ഈ പണം ഹബീബുള്ള കുമാറിന്റെ പാന്റിന്റെ പോക്കറ്റിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസ്.

കൈക്കൂലി നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന് അഞ്ച് ജീവനക്കാർ; പരാതിയിലെ മൊഴിയിലും വൈരുധ്യം

പരാതിക്കാരൻ പണം ശേഖരിച്ചുവെന്ന് പറഞ്ഞ അഞ്ച് സഹപ്രവർത്തകരും തങ്ങൾ കൈക്കൂലിക്കായി പണം നൽകിയിട്ടില്ലെന്നും ഹബീബുള്ള കുമാർ തങ്ങളോട് പണം ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നും കോടതിയിൽ വ്യക്തമാക്കി. അഞ്ച് പേരിൽ നിന്ന് 300 രൂപ വീതം ശേഖരിച്ചുവെന്ന് പരാതിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും അങ്ങനെ പണം ശേഖരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ബഷീർ അഹമ്മദ് ദാർ പിന്നീട് മൊഴി നൽകി. കൈക്കൂലി ആദ്യം ആവശ്യപ്പെട്ടുവെന്ന ആരോപണത്തിലെ പ്രധാന വൈരുധ്യമായാണ് ഹൈക്കോടതി ഇത് കണ്ടത്. പരാതിക്കാരനും പ്രതിയും തമ്മിൽ നേരത്തേ തർക്കമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന തെളിവുകളും കോടതി പരിഗണിച്ചു.

കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെടുന്നത് നേരിട്ട് കണ്ടില്ലെന്ന് സ്വതന്ത്ര സാക്ഷി

കെണി നടപടിക്കായി നിയോഗിച്ച സ്വതന്ത്ര സാക്ഷിയായ നസീർ അഹമ്മദ് ലോൺ മുറിക്ക് പുറത്തായിരുന്നു. ഹബീബുള്ള കുമാർ പണം ആവശ്യപ്പെടുന്നതോ സ്വീകരിക്കുന്നതോ താൻ കണ്ടിട്ടില്ലെന്നും ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം എന്തായിരുന്നുവെന്ന് അറിയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം മൊഴി നൽകി. കെണി സംഘത്തിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളും പണം കൈമാറുന്നത് നേരിട്ട് കണ്ടിരുന്നില്ല. അതിനാൽ കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെടുകയും സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന കാര്യത്തിൽ പരാതിക്കാരന്റെ മൊഴി മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചതെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി.

കെണി സാക്ഷിയുടെ മൊഴി തള്ളണമെന്ന പൊതുനിയമമില്ല; വിശ്വാസ്യത ഓരോ കേസിലും പരിശോധിക്കണം

കെണി സാക്ഷിയുടെയോ കൈക്കൂലി നൽകിയയാളുടെയോ മൊഴിക്ക് മറ്റൊരു തെളിവിന്റെ പിന്തുണയില്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അത് തള്ളണമെന്ന പൊതുനിയമമില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ കെണി വിജയിക്കുന്നതിൽ താൽപര്യമുള്ള സാക്ഷിയായി അയാളെ കാണാം. അതുകൊണ്ട് സാഹചര്യങ്ങളും സാക്ഷിയുടെ വിശ്വാസ്യതയും പരിശോധിച്ചശേഷം മൊഴി സത്യസന്ധമാണെന്ന് കോടതിക്ക് ബോധ്യപ്പെടണം. നേരിട്ടുള്ള തെളിവിലൂടെയോ സാഹചര്യത്തെളിവിലൂടെയോ മൊഴിക്ക് പിന്തുണ ലഭിക്കാമെന്നും എത്രത്തോളം പിന്തുണ വേണമെന്നത് ഓരോ കേസിന്റെയും സാഹചര്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പണം പോക്കറ്റിൽ കണ്ടെത്തിയത് മാത്രം കൈക്കൂലിക്കുറ്റം തെളിയിക്കില്ല

പരാതിക്കാരന്റെ മൊഴി വിശ്വസനീയമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതോടെ കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെടുകയും സ്വമേധയാ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന നേരിട്ടുള്ളതോ സാഹചര്യപരമായതോ ആയ മറ്റ് തെളിവുകളില്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. പണം പ്രതിയുടെ പോക്കറ്റിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയതുകൊണ്ട് മാത്രം അഴിമതിക്കുറ്റം തെളിയില്ല. പരാതിക്കാരൻ പണം ബലമായി പോക്കറ്റിലിട്ടതാണെന്ന ഹബീബുള്ള കുമാറിന്റെ വിശദീകരണവും, പിടികൂടിയ സമയത്ത് തന്നെ താൻ കുടുക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതും കോടതി പരിഗണിച്ചു.

രണ്ട് വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷ റദ്ദാക്കി; ഹബീബുള്ള കുമാർ കുറ്റവിമുക്തൻ

ജമ്മു കശ്മീർ അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 5(1)(ഡി), 5(2) പ്രകാരം ഹബീബുള്ള കുമാറിനെ കുറ്റക്കാരനാക്കി രണ്ട് വർഷം ലളിത തടവും 21,000 രൂപ പിഴയും വിധിച്ച 2025 ഓഗസ്റ്റ് 21ലെ അഴിമതിവിരുദ്ധ പ്രത്യേക കോടതിയുടെ വിധിയാണ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയത്. വിചാരണക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളിൽ പരസ്പരവിരുദ്ധതയും തെളിവുകളുടെ തെറ്റായ വിലയിരുത്തലുമുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. കുറ്റപത്രം തള്ളിയ കോടതി ഹബീബുള്ള കുമാറിനെ എല്ലാ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും വെറുതെവിടുകയും ജാമ്യ-ആൾജാമ്യ ബോണ്ടുകൾ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു.

കൈക്കൂലി കെണിക്കേസുകളിൽ ആവശ്യവും സ്വീകരിക്കലും തെളിയിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ തെളിവുപരിശോധന

വിധിയിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻ വിധികളിലെ തത്വങ്ങളാണ് ഹൈക്കോടതി പിന്തുടർന്നത്. കൈക്കൂലി ആദ്യം ആവശ്യപ്പെട്ടത്, കെണി സമയത്ത് വീണ്ടും ആവശ്യപ്പെട്ട് സ്വമേധയാ സ്വീകരിച്ചത്, പണം പ്രതിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയത് എന്നിവ പ്രോസിക്യൂഷൻ തെളിയിക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പരാതിക്കാരന്റെ മൊഴിക്ക് സ്വതന്ത്ര പിന്തുണ എല്ലാ കേസിലും നിർബന്ധമാണെന്ന പുതിയ പൊതുനിയമം വിധി സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. പകരം സാക്ഷിയുടെ വിശ്വാസ്യതയും കേസിലെ സാഹചര്യങ്ങളും പരിശോധിച്ചാണ് പിന്തുണയില്ലാത്ത മൊഴിയെ ആശ്രയിക്കാമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടതെന്ന മാനദണ്ഡമാണ് ജമ്മു കശ്മീർ ലഡാക്ക് ഹൈക്കോടതി ആവർത്തിച്ച് വ്യക്തമാക്കിയത്.