സരിസ്കയിൽ കടുവ പുനരവതരണം   ലോകത്തിന് മാതൃകയായി; ആൽവറിൽ ദേശീയ ശില്പശാല

ആൽവർ, 2026 ജൂൺ 29

രാജസ്ഥാനിലെ ആൽവറിൽ കടുവ പുനരവതരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ദേശീയ ശില്പശാല കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രി ഭൂപേന്ദർ യാദവ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. കടുവ സംരക്ഷണവും ചീറ്റ പദ്ധതിയും സംബന്ധിച്ച മൂന്ന് പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും അദ്ദേഹം പുറത്തിറക്കി. സരിസ്ക കടുവ സംരക്ഷിത മേഖലയിലെ കടുവ പുനരവതരണത്തിന് പതിനെട്ട് വർഷം തികയുന്ന അവസരത്തിലാണ് ശില്പശാല സംഘടിപ്പിച്ചത്.

ദേശീയ കടുവ സംരക്ഷണ അതോറിറ്റി, കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം, രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ എന്നിവ ചേർന്നാണ് ശില്പശാല സംഘടിപ്പിച്ചത്. വിവിധ കടുവ ഭൂപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഫീൽഡ് ഡയറക്ടർമാർ, മുഖ്യ വന്യജീവി വാർഡന്മാർ, വന്യജീവി വിദഗ്ധർ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. ശാസ്ത്രീയ രീതിയിൽ കടുവ പുനരവതരണം നടത്തുന്നതും സജീവ പരിപാലനം ഉറപ്പാക്കുന്നതുമാണ് ചർച്ചയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. കടുവകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഒരു ജീവിയെ മാത്രം രക്ഷിക്കുന്ന കാര്യമല്ലെന്നും, അതിലൂടെ വനങ്ങളും ജലസ്രോതസ്സുകളും സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യവും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.

സരിസ്കയിൽ രണ്ടായിരത്തി അഞ്ചിൽ കടുവകൾ പ്രാദേശികമായി ഇല്ലാതായ അവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ന് അവിടെ അൻപത്താറ് കടുവകളുണ്ട്. സരിസ്കയിലെ കടുവ പുനരവതരണം ലോകത്തിലെ ആദ്യ വിജയകരമായ ശാസ്ത്രീയ കടുവ പുനരവതരണമായി മന്ത്രി വിശേഷിപ്പിച്ചു. പന്നയിലും സരിസ്കയിലും വിജയത്തിന് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം നിർണായകമായിരുന്നുവെന്നും സത്കോസിയയിൽ അതില്ലാത്തത് വെല്ലുവിളിയായെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ശില്പശാലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന നിർദേശങ്ങൾ കടുവ കുറവുള്ള ഭൂപ്രദേശങ്ങളിലെ ഭാവി സംരക്ഷണ പദ്ധതികൾക്ക് വഴികാട്ടിയാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.