ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂൺ 20 –

ഒരു കരാറിൽ ആർബിട്രേഷൻ വ്യവസ്ഥ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഉപഭോക്തൃ ഫോറങ്ങളുടെ അധികാരം നഷ്ടപ്പെടില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരം ലഭിക്കുന്ന പരിഹാരങ്ങൾ അധികമായ അവകാശങ്ങളാണെന്നും മറ്റ് നിയമങ്ങളിലുള്ള പരിഹാരങ്ങളെ അത് ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഉപഭോക്തൃ തർക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധി.

ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് കൂടുതൽ വഴികൾ

കരാറിൽ തർക്കങ്ങൾ ആർബിട്രേഷൻ വഴി പരിഹരിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥ ഉണ്ടെങ്കിലും ഉപഭോക്താവിന് ഉപഭോക്തൃ കമ്മീഷനുകളെ സമീപിക്കാനുള്ള അവകാശം നിലനിൽക്കുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആർബിട്രേഷൻ കരാർ കക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള സ്വകാര്യ തർക്കപരിഹാര മാർഗമാണെങ്കിലും ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം പൊതുതാൽപര്യവും ഉപഭോക്തൃ അവകാശ സംരക്ഷണവുമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനാൽ ഉപഭോക്താവിന്റെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകൾ കൊണ്ട് പരിമിതപ്പെടുത്താനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

മുൻവിധികൾ വീണ്ടും ശരിവെച്ചു

ഇതേ വിഷയത്തിൽ മുമ്പ് സുപ്രീം കോടതി നൽകിയ വിധികളെ ആശ്രയിച്ചാണ് പുതിയ ഉത്തരവ്. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം ഒരു സാമൂഹിക ക്ഷേമ നിയമമാണെന്നും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വേഗത്തിലും കുറഞ്ഞ ചെലവിലും നീതി ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ആർബിട്രേഷൻ വ്യവസ്ഥ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഉപഭോക്തൃ പരാതികൾ തള്ളാനാവില്ലെന്ന നിലപാട് കോടതി വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചതോടെ രാജ്യത്തെ ഉപഭോക്തൃ തർക്കങ്ങളിൽ ഈ വിധി പ്രധാന നിയമമാതൃകയാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.