ഒരുകാലത്ത് ഇന്ത്യയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമായിരുന്നു സൈക്കിൾ. സ്കൂളിലേക്കും ജോലിസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും മാർക്കറ്റിലേക്കും ആളുകൾ സൈക്കിളിൽ യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും ഒരുപോലെ കാണപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ വാഹനത്തെ ഇന്ന് അപൂർവമായാണ് കാണുന്നത്.

സൈക്കിളിന്റെ സ്ഥാനം ഇന്ന് മോട്ടോർസൈക്കിളുകളും കാറുകളും ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുകയാണ്. ജീവിതം കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായപ്പോൾ ശരീരം കൂടുതൽ നിശ്ചലമായി. അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം നമ്മുടെ ആരോഗ്യത്തിലും പ്രകടമാണ്.

വർധിക്കുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ

അമിതവണ്ണം, പ്രമേഹം, ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദം, ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ വേഗത്തിൽ വർധിക്കുകയാണ്. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ വിലയിരുത്തലുകൾ പ്രകാരം ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കുറവ് ഇത്തരം രോഗങ്ങൾക്ക് പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നാണ്.

ദിവസേനയുള്ള വ്യായാമത്തിന് ഏറ്റവും ലളിതമായ മാർഗങ്ങളിലൊന്നാണ് സൈക്കിൾ യാത്ര. എന്നാൽ അതാണ് ഇന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നത്.

സൈക്കിൾ ഒരു വാഹനമല്ല, ഒരു മനോഭാവം

സൈക്കിളിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവ് മാത്രമല്ല. സാമൂഹിക മനോഭാവത്തിനും വലിയ പങ്കുണ്ട്.

ഒരുകാലത്ത് സൈക്കിൾ സ്വന്തമാക്കുക എന്നത് അഭിമാനമായിരുന്നു. ഇന്ന് പലർക്കും അത് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി തോന്നുന്നു. കുടുംബത്തിന് സാമ്പത്തികമായി പുരോഗതി കൈവന്നാൽ ആദ്യം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് സൈക്കിളാണ്.

രണ്ടുകിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് പോലും ബൈക്കിൽ പോകുന്ന യുവാക്കളാണ് ഇന്ന് അധികവും. ജിമ്മിൽ മണിക്കൂറുകൾ ചെലവഴിക്കാൻ തയ്യാറായ പലരും സൈക്കിളിൽ ജോലിക്കോ കോളേജിലേക്കോ പോകാൻ മടിക്കുന്നു.

സൈക്കിളിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയത് നഗരങ്ങൾ

ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങൾ വളർന്നത് വാഹനങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ്. സൈക്കിളുകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചല്ല.

സുരക്ഷിതമായ സൈക്കിൾ പാതകൾ വളരെ കുറവാണ്. ഉള്ളവ പലപ്പോഴും അപൂർണമാണ്. ചിലത് കൈയേറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ചിലത് പാർക്കിങ് സ്ഥലങ്ങളായി മാറുന്നു. വേഗത്തിൽ പായുന്ന വാഹനങ്ങൾക്കിടയിൽ ജീവൻ പണയം വെച്ചാണ് പലരും സൈക്കിൾ ഓടിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ സൈക്കിൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും പിന്നോട്ട് പോകുന്നു.

സൗകര്യത്തിന്റെ വില

ആധുനിക ജീവിതം മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് ചലനം കവർന്നെടുത്തിരിക്കുന്നു.

കുട്ടികൾ കളിസ്ഥലങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ സമയം മൊബൈൽ ഫോണുകൾക്കൊപ്പം ചെലവഴിക്കുന്നു. ഓഫീസുകളിലെ ജീവനക്കാർ മണിക്കൂറുകളോളം കസേരകളിൽ ഇരിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയാലും ടെലിവിഷനും മൊബൈൽ ഫോണും തന്നെയാണ് കൂട്ടുകാർ.

ശരീരം ചലിക്കാതാകുമ്പോൾ രോഗങ്ങൾ വർധിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.

പ്രത്യേക സമയം കണ്ടെത്താതെ തന്നെ വ്യായാമം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന മാർഗമാണ് സൈക്കിൾ യാത്ര. ജോലിക്കോ പഠനത്തിനോ പോകുന്ന സമയം തന്നെ ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കാം.

നഷ്ടമാകുന്ന ബാല്യം

അമ്പതുവയസിന് മുകളിലുള്ളവരോട് അവരുടെ ആദ്യ സൈക്കിളിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചാൽ അവർക്ക് പറയാൻ കഥകളുണ്ടാകും.

സൈക്കിൾ പഠിച്ചത്, കൂട്ടുകാരുമായി മത്സരിച്ചത്, നാട്ടുവഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചത്, വീണ് എഴുന്നേറ്റത്, സ്വാതന്ത്ര്യം അനുഭവിച്ചത് തുടങ്ങിയ ഓർമ്മകൾ.

ഇന്നത്തെ കുട്ടികൾക്ക് ആ അനുഭവങ്ങൾ കുറയുകയാണ്. സുരക്ഷിതമായ റോഡുകളില്ല. തുറസായ സ്ഥലങ്ങൾ കുറയുന്നു. മാതാപിതാക്കൾക്കും ഭയമാണ്.

ഇതിലൂടെ നഷ്ടമാകുന്നത് ആരോഗ്യവും ആത്മവിശ്വാസവും സ്വാതന്ത്ര്യബോധവുമാണ്.

വൈരുധ്യത്തിന്റെ ചിത്രം

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, വായുമലിനീകരണം, ഗതാഗതക്കുരുക്ക്, ആരോഗ്യചെലവ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് നാം നിരന്തരം സംസാരിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഈ പ്രശ്നങ്ങളിൽ പലതിനും പരിഹാരമാകാൻ കഴിയുന്ന സൈക്കിളിനെ വേണ്ടത്ര പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നില്ല.

ലോകത്തിലെ പല വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും മന്ത്രിമാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും വ്യവസായികളും വരെ സൈക്കിളിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. അവിടെ അത് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അടയാളമല്ല. മറിച്ച് ബോധപൂർവമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്.

ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം?

സൈക്കിൾ തിരിച്ചുവരണമെങ്കിൽ വെറും ഓർമ്മകൾ മതിയാകില്ല.

സുരക്ഷിതമായ സൈക്കിൾ പാതകൾ വേണം. പൊതുഗതാഗതവുമായി സൈക്കിൾ യാത്രയെ ബന്ധിപ്പിക്കണം. സ്കൂളുകളും കോളേജുകളും സൈക്കിൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. തൊഴിൽസ്ഥാപനങ്ങൾ സൈക്കിളിൽ എത്തുന്നവർക്ക് സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കണം.

അതിലും പ്രധാനമായി സൈക്കിളിനെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാട് മാറണം.

സൈക്കിൾ ഇന്ത്യയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതല്ല. ഇന്ത്യയാണ് സൈക്കിളിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.

അമിതവണ്ണവും പ്രമേഹവും ഹൃദ്രോഗങ്ങളും വർധിക്കുന്ന ഈ കാലത്ത് സൈക്കിൾ ഒരു പഴയ വാഹനമല്ല. ആരോഗ്യത്തിലേക്കും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിലേക്കും മികച്ച ജീവിതത്തിലേക്കും നയിക്കുന്ന ലളിതമായ മാർഗമാണ്.

ഒരുപക്ഷേ ഇന്ന് നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന് വേണ്ട ഏറ്റവും വലിയ നവീകരണം പുതിയൊരു വാഹനം വാങ്ങുക എന്നതല്ല.

പഴയ സൈക്കിൾ വീണ്ടും റോഡിലിറക്കുക എന്നതായിരിക്കാം.