വാഷിങ്ടൺ, മേയ് 29
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷാവസ്ഥ കുറയ്ക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് അറുപത് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ നീട്ടുന്നതിനുള്ള ധാരണാപത്രത്തിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും ചർച്ചാസംഘങ്ങൾ തമ്മിൽ അടിസ്ഥാന ധാരണയിലെത്തി. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ അന്തിമ അനുമതി ലഭിക്കാനുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഇറാൻ ഭാഗവും ഔദ്യോഗിക സമ്മതം ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.
വെടിനിർത്തൽ നീട്ടാൻ നിർണായക ചർച്ച
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള പുതിയ ധാരണയിൽ പ്രധാനമായും വെടിനിർത്തൽ കാലാവധി നീട്ടുക, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുക, മേഖലയിലെ ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇതിന് പിന്നാലെ ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി, സമ്പുഷ്ട യുറേനിയം സംഭരണം തുടങ്ങിയ നിർണായക വിഷയങ്ങളിൽ വിശദമായ ചർച്ചകൾ നടക്കും.
കരാർ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നാൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ മൈനുകൾ മുപ്പത് ദിവസത്തിനകം നീക്കം ചെയ്യുമെന്ന് ഇറാൻ ഉറപ്പ് നൽകിയതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ആണവായുധ നിർമ്മാണത്തിലേക്ക് കടക്കില്ലെന്നും ഇറാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതായി അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ഉപരോധ ഇളവുകൾ ചർച്ചയിലേക്ക്
ഇറാനുമേലുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകുന്നതും മരവിപ്പിച്ച സ്വത്തുക്കൾ വിട്ടുനൽകുന്നതും അമേരിക്ക ചർച്ച ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരം. എന്നാൽ ഇതെല്ലാം അന്തിമ കരാർ ഒപ്പുവെച്ചതിന് ശേഷമാകും നടപ്പാക്കുക.
അമേരിക്കൻ ചർച്ചാസംഘം കരാറിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ട്രംപിനെ അറിയിച്ചെങ്കിലും, കൂടുതൽ സമയം വേണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടതായാണ് വിവരം. മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിനിടെയും ട്രംപ് ഈ വിഷയത്തിൽ പൂർണ തൃപ്തിയില്ലെന്ന സൂചന നൽകി.
അബ്രഹാം കരാറുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് ട്രംപ്
ഇറാനുമായുള്ള ധാരണ അബ്രഹാം കരാറുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനാണ് ട്രംപിന്റെ ശ്രമമെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഇസ്രയേലുമായി ബന്ധം സാധാരണപ്പെടുത്തുന്ന അബ്രഹാം കരാറിൽ കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങൾ ചേരണമെന്ന് ട്രംപ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തർ, പാകിസ്ഥാൻ, തുർക്കി, ഈജിപ്ത്, ജോർദാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ കരാറിൽ ചേരണമെന്ന് ട്രംപ് പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നേരത്തെ യുഎഇയും ബഹ്റൈനും അബ്രഹാം കരാറിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
ലെബനൻ അതിർത്തിയിൽ സംഘർഷം രൂക്ഷം
ഇതിനിടെ തെക്കൻ ലെബനനിൽ ഇസ്രയേൽ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ലിറ്റാനി നദി കടന്ന് മുന്നേറിയ ഇസ്രയേൽ സൈന്യത്തിനെതിരെ ഹിസ്ബുല്ല ശക്തമായ പ്രതിരോധം നടത്തുന്നതായാണ് വിവരം. പ്രദേശത്ത് വലിയ തോതിൽ വെടിവെപ്പും ഷെല്ലാക്രമണവും തുടരുകയാണ്.
സഹായ ഏജൻസികൾ തെക്കൻ ലെബനനിൽ മനുഷ്യാവകാശ ദുരന്തസാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയാണെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ഒഴിപ്പിക്കൽ തുടരുന്നതിനാൽ മേഖലയിലെ ആശങ്ക വർധിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
പശ്ചാത്തലവും ഭാവി പ്രതിഫലവും
ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയും പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷവും വർഷങ്ങളായി ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിലെ നിർണായക പാതയായതിനാൽ അവിടത്തെ സമാധാനം ലോക സാമ്പത്തിക മേഖലയെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കും.
ഇപ്പോൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിരിക്കുന്ന അറുപത് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ ധാരണ യാഥാർഥ്യമായാൽ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥയിൽ താൽക്കാലിക ആശ്വാസമുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ ട്രംപിന്റെ അന്തിമ തീരുമാനം, ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക സമ്മതം, മേഖലാ രാജ്യങ്ങളുടെ നിലപാട് എന്നിവയാണ് ഇനി നിർണായകമാകുന്നത്.
