ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 16 –
449 പ്രത്യേക കോടതികളുടെ കാര്യത്തിൽ പുരോഗതി അറിയിക്കണം
ഗുരുതര ലഹരിക്കേസുകൾ വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിനാവശ്യമായ 449 പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലെ പുരോഗതി അറിയിക്കാൻ കേന്ദ്രത്തിനും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും സുപ്രീം കോടതി നിർദേശം നൽകി. ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചിയും വി. മോഹനയും ഉൾപ്പെട്ട ബെഞ്ചാണ് തിങ്കളാഴ്ച പുതിയ സ്ഥിതിവിവര റിപ്പോർട്ടുകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള സമീപകാല ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പുരോഗതിയില്ലെന്ന് കേന്ദ്രത്തിനുവേണ്ടി ഹാജരായ അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഐശ്വര്യ ഭാട്ടി കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
മൂന്നംഗ ബെഞ്ച് പരിഗണിക്കുന്ന വിഷയമാണിതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ബാഗ്ചി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അന്നത്തെ വാദംകേൾക്കലിന് ലഭ്യമല്ലാത്ത കാര്യവും പരാമർശിച്ചു. ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി നിയമപ്രകാരവും ലഹരിമരുന്ന്–മനഃപ്രഭാവ വസ്തു നിയമപ്രകാരവുമുള്ള കേസുകളുടെ വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണയ്ക്കായി പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വമേധയാ കേസ് ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുശേഷം പരിഗണിക്കും. സാധ്യമെങ്കിൽ ഡിസംബറിലെ ശൈത്യകാല അവധിക്കുമുമ്പ് പരിഗണിക്കാനാണ് ബെഞ്ചിന്റെ തീരുമാനം.
ആവശ്യമായ 449 കോടതികളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് 176 എണ്ണം
രാജ്യത്ത് ലഹരിക്കുറ്റങ്ങൾ ആശങ്കാജനകമായി വർധിക്കുന്നതിലും കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകൾ കൂടുന്നതിലും കോടതി നേരത്തേ ഉത്കണ്ഠ പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന നടപടി വേഗത്തിലാക്കണമെന്നും സാധ്യമെങ്കിൽ ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും സെപ്റ്റംബർ ഏഴിന് നിർദേശിച്ചിരുന്നു. വർധിക്കുന്ന കേസുകൾ തീർപ്പാക്കാൻ രാജ്യത്താകെ 449 പ്രത്യേക ലഹരിക്കേസ് കോടതികൾ ആവശ്യമാണെന്ന് കേന്ദ്രത്തിന്റെ സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇവയിൽ 176 എണ്ണം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നും കേന്ദ്രം അറിയിച്ചിരുന്നു.
കേസുകളുടെ കെട്ടിക്കിടപ്പും കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലെ ആശങ്കാജനകമായ വർധനയും കണക്കിലെടുത്ത് ആവശ്യമായ എല്ലാ കോടതികളും എത്രയുംവേഗം സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന കോടതികൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കാൻ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും മതിയായ ജീവനക്കാരും ഉറപ്പാക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി നിയമപ്രകാരവും ലഹരിനിയമപ്രകാരവുമുള്ള കേസുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കാനുള്ള കോടതികളുടെ കാര്യത്തിലാണ് ഇപ്പോൾ പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി കേസുകളിൽ ദിവസേന വിചാരണ ലക്ഷ്യം
2008ലെ ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി നിയമത്തിലെ പതിനൊന്നാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള കേസുകൾക്കായി സംസ്ഥാനങ്ങൾ പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിച്ചതിലെ പുരോഗതിയും ബെഞ്ച് നേരത്തേ പരിശോധിച്ചിരുന്നു. ദിവസേന വിചാരണ നടത്തി പരമാവധി ഒരുവർഷത്തിനുള്ളിൽ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള മുൻനിർദേശങ്ങൾ വലിയൊരളവിൽ നടപ്പാക്കിയതായി കോടതി വിലയിരുത്തി. പത്തിലധികം കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളും പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു.
സമയബന്ധിത വിചാരണ ഉറപ്പാക്കാൻ സാധാരണയായി ഓരോ കോടതിക്കും പത്ത് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് വരെ കേസുകളിൽ കൂടുതൽ നൽകാത്ത രീതിയാണ് സ്വീകരിച്ചത്. എന്നാൽ ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ കോടതികൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ബെംഗളൂരു, ചിക്കമഗളൂരു, ഉഡുപ്പി എന്നിവിടങ്ങളിൽ മൂന്ന് പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് കർണാടക അറിയിച്ചു. നിർദേശിച്ച രണ്ട് കോടതികളിൽ ഒന്ന് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയെന്നും രണ്ടാമത്തേത് ഏതാനും ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുമെന്നും തമിഴ്നാട് വ്യക്തമാക്കി. രണ്ട് പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് കേരളവും ഉറപ്പുനൽകി.
അസം, ബംഗാൾ, ജമ്മു കശ്മീർ എന്നിവിടങ്ങളിലും കൂടുതൽ കോടതികൾ വേണം
അസമിൽ നിർദേശിച്ച രണ്ട് അധിക കോടതികൾ അതേ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ സ്ഥാപിക്കാൻ നടപടി വേഗത്തിലാക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക കോടതി ഇതിനകം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സംസ്ഥാനം അറിയിച്ചു. പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ മൂന്ന് കോടതികൾകൂടി സ്ഥാപിച്ച് ആകെ എണ്ണം അഞ്ചാക്കാനും നിർദേശിച്ചു. സംസ്ഥാനത്ത് രണ്ട് കോടതികളാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.
ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ 21 കേസുകളല്ല, പതിനൊന്നാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള അമ്പത് കേസുകളാണ് ബംഗാളിൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതെന്ന് കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതിയുടെ അഭിഭാഷകൻ വ്യക്തമാക്കിയതിനെത്തുടർന്നായിരുന്നു നിർദേശം. ജമ്മു കശ്മീരിൽ 47 കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതിനാൽ നാല് പ്രത്യേക കോടതികൾ വേണമെന്ന് അവിടത്തെ ഭരണകൂടം അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു കോടതി മാത്രമാണ് വിജ്ഞാപനം ചെയ്തിരുന്നത്.
പ്രതികളുടെയും ഇരകളുടെയും അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണം
പ്രതികളുടെയും ഇരകളുടെയും അവകാശങ്ങൾ തമ്മിൽ സന്തുലനം ഉറപ്പാക്കാൻ ഇത്തരം കേസുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി നേരത്തേ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിലൂടെ സമയബന്ധിതമായി ഫലം ലഭിക്കണമെന്നും ബെഞ്ച് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി അന്വേഷിച്ച കേസുകളുടെ വിചാരണ വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുപോകുന്നതിലെ ആശങ്കയെ തുടർന്നാണ് സുപ്രീം കോടതി സ്വമേധയാ നടപടികൾ ആരംഭിച്ചത്.