മനില (ഫിലിപ്പീൻസ്), 2026 നവംബർ 15 –

അക്രമം അവസാനിപ്പിച്ചാൽ മ്യാൻമറിന്റെ പ്രാതിനിധ്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നത് പരിഗണിക്കും

നാൽപ്പത്തൊമ്പതാമത് ആസിയാൻ ഉച്ചകോടിക്കും അനുബന്ധ ഉച്ചകോടികൾക്കും ഫിലിപ്പീൻസിലെ മനിലയിൽ തുടക്കമായി. മ്യാൻമറിലെ സൈനിക പിന്തുണയുള്ള ഭരണകൂടത്തിന് നിബന്ധനകളോടെ പൂർണ രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം തിരിച്ചുനൽകുന്നത് പരിഗണിക്കാമെന്ന് നേതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, ഫിലിപ്പീൻസിന്റെ അധ്യക്ഷകാലത്ത് ദക്ഷിണ ചൈനാക്കടൽ പെരുമാറ്റച്ചട്ടം പൂർത്തിയാക്കാനാകില്ലെന്നും അംഗീകരിച്ചു. ആദ്യദിവസത്തെ അടച്ചിട്ട ചർച്ചകൾക്കുശേഷം ഫിലിപ്പീൻസ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി തെരേസ ലസാരോയാണ് നേതാക്കളുടെ പ്രസ്താവന വായിച്ചത്.

അഞ്ചുവർഷം പഴക്കമുള്ള ആസിയാൻ സമാധാനചട്ടക്കൂടിൽ മ്യാൻമർ വ്യക്തമായ പുരോഗതി കൈവരിക്കണം. പുരോഗതി വിലയിരുത്തി ഘട്ടംഘട്ടമായാകും പ്രാതിനിധ്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഇടപെടലെന്ന് ലസാരോ പറഞ്ഞു. ആദ്യം പഞ്ചസൂത്ര സമവായത്തിലെ അക്രമം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥ പാലിക്കണം. മ്യാൻമറിൽ ഇപ്പോഴും ബോംബാക്രമണങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കലും തുടരുകയാണെന്നും ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രതികരണം കാത്തിരിക്കുകയാണെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി.

മിൻ ഓങ് ഹ്ലെയിങ്ങിന് വീണ്ടും വിലക്ക്

സമാധാനപദ്ധതി അവഗണിക്കുന്നത് തുടരുന്നതിനാൽ മ്യാൻമറിന്റെ സൈനിക മേധാവിയും പ്രസിഡന്റുമായ മിൻ ഓങ് ഹ്ലെയിങ്ങിനെ ഉന്നതതല സമ്മേളനത്തിൽനിന്ന് ആസിയാൻ വീണ്ടും ഒഴിവാക്കി. പകരം മ്യാൻമർ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ഡയറക്ടർ ജനറലാണ് മനില ഉച്ചകോടിയിൽ രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. 2021-ലെ സൈനിക അട്ടിമറിക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ മിൻ ഓങ് ഹ്ലെയിങ്, പ്രധാന പ്രതിപക്ഷകക്ഷികളെ വിലക്കിയ സൈനിക ഭരണകൂടത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനുശേഷം ഏപ്രിലിലാണ് പ്രസിഡന്റായതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.

സംഘടനയുടെ തുടർ അധ്യക്ഷക്രമവും പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2027-ൽ സിംഗപ്പൂരും 2028-ൽ തായ്‌ലൻഡും അധ്യക്ഷസ്ഥാനം വഹിക്കും. 2025-ൽ പതിനൊന്നാമത്തെ അംഗരാജ്യമായി ചേർന്ന തിമോർ ലെസ്തെ 2029-ൽ അധ്യക്ഷസ്ഥാനത്തെത്തും. അംഗത്വവിപുലീകരണം പ്രതിഫലിപ്പിച്ച് തിമോർ ലെസ്തെയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പതിനൊന്നാമത്തെ നെൽക്കതിര് ഉൾപ്പെടുത്തിയ പുതിയ ആസിയാൻ പതാകയും ചിഹ്നവും ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.

കടൽ പെരുമാറ്റച്ചട്ടത്തിലെ പ്രധാന തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടില്ല

ദീർഘകാലമായി ചർച്ചയിലുള്ള ദക്ഷിണ ചൈനാക്കടൽ പെരുമാറ്റച്ചട്ടത്തിന്റെ ഏകദേശം എൺപതുശതമാനത്തിൽ ആസിയാനും ചൈനയും താൽക്കാലിക ധാരണയിലെത്തിയതായി ലസാരോ അറിയിച്ചു. എന്നാൽ, ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കക്ഷികളുടെ വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകൾ കാരണം കരാർ പൂർത്തിയാക്കാൻ മതിയായ സമയമില്ലെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ഇതോടെ ഫിലിപ്പീൻസിന്റെ അധ്യക്ഷകാലം അവസാനിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് കരാർ പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാനാകില്ല.

പെരുമാറ്റച്ചട്ടത്തിന് നിയമപരമായ നിർബന്ധിത സ്വഭാവമുണ്ടാകുമോയെന്നത് ഉൾപ്പെടെ നാല് പ്രധാന തർക്കവിഷയങ്ങളിൽ മൂന്നെണ്ണം ഇനിയും പരിഹരിക്കാനുണ്ട്. ചർച്ചകളുടെ നേതൃത്വം അടുത്ത അധ്യക്ഷരാജ്യമായ സിംഗപ്പൂരിലേക്ക് കൈമാറും.

കാട്ടുതീ പുകമഞ്ഞ് മുതൽ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വരെ ചർച്ചയിൽ

ഇന്തൊനീഷ്യയിലെ കാട്ടുതീ മൂലമുള്ള അതിർത്തികടന്ന പുകമഞ്ഞ് മലിനീകരണവും ആദ്യദിവസത്തെ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയമായി. ഉത്തരവാദികളായ കമ്പനികൾക്കും വ്യക്തികൾക്കുമെതിരെ കർശന ശിക്ഷ ഏർപ്പെടുത്തുന്നത് നേതാക്കൾ പരിശോധിച്ചു. അതിർത്തികടന്ന പുകമഞ്ഞ് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള ആസിയാൻ ഏകോപനകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുന്ന കരാറിന്റെ അംഗീകാരനടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കാൻ അംഗരാജ്യങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മലിനീകരണം കുറയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഇന്തൊനീഷ്യ തുറന്ന സമീപനമാണ് സ്വീകരിച്ചതെന്ന് ലസാരോ പറഞ്ഞു.

ഏകദേശം നൂറ് തീരുമാനരേഖകൾ അംഗീകരിക്കുകയോ പരിഗണനയ്ക്കെടുക്കുകയോ ചെയ്തതായി ലസാരോ അറിയിച്ചു. ആസിയാൻ സമുദ്രകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതും കുട്ടികൾക്കെതിരായ ഓൺലൈൻ ലൈംഗികാതിക്രമവും ചൂഷണവും തടയുന്നതും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മേയിൽ വ്യാപാര ചർച്ചകൾ പൂർത്തിയാക്കി വാരാന്ത്യത്തിൽ ഒപ്പുവച്ച ആസിയാൻ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥാ ചട്ടക്കൂട് കരാറിന്റെ ഔദ്യോഗിക കൈമാറ്റവും ആദ്യദിവസം നടന്നു. ഏഷ്യൻ വികസന ബാങ്കിന്റെ പിന്തുണയുള്ള ആസിയാൻ വൈദ്യുതിശൃംഖലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കാനും ആസിയാൻ പെട്രോളിയം സുരക്ഷാകരാർ പൂർണമായി നടപ്പാക്കാനും നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

മൂന്നുദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി പ്രധാനമന്ത്രി തിങ്കളാഴ്ച മനിലയിലേക്ക്

വാർഷിക ഇന്ത്യ–ആസിയാൻ ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി തിങ്കളാഴ്ച മനിലയിലെത്തും. മൂന്നുദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിൽ സമുദ്രസുരക്ഷാ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സാമ്പത്തിക, വാണിജ്യ പങ്കാളിത്തം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രാധാന്യം നൽകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.

വാർഷിക കിഴക്കൻ ഏഷ്യ ഉച്ചകോടിയിലും മോദി പങ്കെടുക്കും. പതിനൊന്ന് അംഗങ്ങളുള്ള ആസിയാന്റെ നിലവിലെ അധ്യക്ഷരാജ്യമെന്ന നിലയിലാണ് ഫിലിപ്പീൻസ് ഈ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് ആതിഥ്യമരുളുന്നത്. ഇന്ത്യ–ആസിയാൻ, കിഴക്കൻ ഏഷ്യ ഉച്ചകോടികളിൽ സമാന നിലപാടുള്ള ഇന്തോ–പസഫിക് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലെ നാവിക, സമുദ്ര ഏകോപനം ശക്തമാക്കണമെന്ന് ഇന്ത്യ ആവശ്യപ്പെടും.