ചണ്ഡീഗഡ്, 2026 ഒക്ടോബർ 19-

പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രി ഭഗവന്ത് മന്നിന്റെ ഫ്രാൻസ് സന്ദർശനത്തിന് കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അനുമതി നിഷേധിച്ച നടപടി പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളാൽ അനുമതി നിഷേധിക്കുന്നുവെന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞത് മതിയായ വിശദീകരണമല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് ത്രിഭുവൻ ദഹിയയാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. പഞ്ചാബ് സർക്കാർ നൽകിയ ഹർജിയിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. പഞ്ചാബ് സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ചഞ്ചൽ കെ. സിംഗ്ല, ഫെറി സോഫത്ത്, കുൽജിത് സിങ് എന്നിവർ ഹാജരായി. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ സത്യപാൽ ജെയിൻ, മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ധീരജ് ജെയിൻ, കേന്ദ്രസർക്കാർ അഭിഭാഷകരായ സൈഗീത ശ്രീവാസ്തവ, ശ്രേയാൻഷി വർമ എന്നിവരും ഹാജരായി. അനുമതി നിഷേധിച്ച ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ കോടതി, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘത്തിന്റെ യാത്രയ്ക്ക് അടിയന്തരമായി അനുമതി നൽകാനും ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് നിർദേശിച്ചു.

പാരീസിലെ ഭക്ഷ്യപ്രദർശനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യാത്രയ്ക്കാണ് അനുമതി നിഷേധിച്ചത്

2026 ഒക്ടോബർ 17 മുതൽ 21 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നടക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ഭക്ഷ്യപ്രദർശനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് മുഖ്യമന്ത്രി ഭഗവന്ത് മന്നിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മൂന്നംഗ സംഘം യാത്ര തീരുമാനിച്ചത്. മുഖ്യമന്ത്രിക്കൊപ്പം പഞ്ചാബ് ചീഫ് സെക്രട്ടറിയും മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയുമാണ് സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്.

ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യോൽപ്പാദകരും വ്യാപാരികളും പങ്കെടുക്കുന്ന പ്രദർശനത്തിൽ പഞ്ചാബിന്റെ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും ഭക്ഷ്യവ്യവസായത്തിനും പുതിയ വിപണികൾ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു സന്ദർശനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. കേന്ദ്ര വാണിജ്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കാർഷിക-സംസ്കരിച്ച ഭക്ഷ്യോൽപ്പന്ന കയറ്റുമതി വികസന അതോറിറ്റി ഒരുക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ പവലിയനിൽ പഞ്ചാബിലെ സഹകരണ സ്ഥാപനമായ മാർക്ക്ഫെഡിന് പങ്കെടുക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചിരുന്നു. യാത്രയുടെ മുഴുവൻ ചെലവും മാർക്ക്ഫെഡ് വഹിക്കാനായിരുന്നു തീരുമാനം.

2026 സെപ്റ്റംബർ രണ്ടിനും മൂന്നിനും പഞ്ചാബ് സർക്കാർ യാത്രയ്ക്ക് അനുമതി നൽകി. സെപ്റ്റംബർ ഒമ്പതിന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഓൺലൈൻ സംവിധാനത്തിലൂടെ രാഷ്ട്രീയാനുമതിക്ക് അപേക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ ഒക്ടോബർ 12ന് രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളാൽ അനുമതി നിഷേധിച്ചതായി അറിയിച്ചു.

രാഷ്ട്രീയ കാരണം എന്താണെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ യാത്ര തടയാൻ രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളുണ്ടെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പറഞ്ഞെങ്കിലും അത് എന്താണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

വിദേശയാത്രയ്ക്ക് അനുമതി നൽകുമ്പോൾ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക ചുമതല എന്താണെന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും കേന്ദ്രസർക്കാർ വിശദീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അനുമതി നിഷേധിച്ച ഉത്തരവിൽ ഇല്ലാത്ത പുതിയ കാരണങ്ങൾ പിന്നീട് കോടതിയിൽ സത്യവാങ്മൂലം നൽകി അവതരിപ്പിച്ചാലും അത് ഉത്തരവിനെ നിയമപരമായി ന്യായീകരിക്കില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഒരു സർക്കാർ ഉത്തരവിന്റെ നിയമസാധുത പരിശോധിക്കേണ്ടത് ആ ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ കാരണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണമെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വിധിയും ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ചു.

മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ

മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ സുരക്ഷയും രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളും കണക്കിലെടുത്താണ് അനുമതി നിഷേധിച്ചതെന്നാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം.

ഭഗവന്ത് മന്നിന് ഭീകരസംഘടനകളിൽനിന്ന് ഗുരുതരമായ ഭീഷണിയുണ്ടെന്നും വലിയ ജനക്കൂട്ടം പങ്കെടുക്കുന്ന വാണിജ്യപ്രദർശനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നും കേന്ദ്രം വാദിച്ചു.

ഫ്രഞ്ച് സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ക്ഷണമില്ലാത്തതിനാൽ ആവശ്യമായ സുരക്ഷയും നയതന്ത്ര സൗകര്യങ്ങളും ലഭിക്കില്ലെന്നും കേന്ദ്രസർക്കാർ അറിയിച്ചു. പ്രദർശനത്തിന്റെ സ്വഭാവം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേരിട്ടുള്ള പങ്കാളിത്തം ആവശ്യമില്ലെന്നും വാദിച്ചു.

എന്നാൽ മുഖ്യമന്ത്രിയെ പ്രദർശനത്തിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും യാത്രയുടെ ലക്ഷ്യവും ചെലവും സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ നേരത്തേ നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ വിസ നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രദർശന സംഘാടകർ 2026 സെപ്റ്റംബർ 22ന് ഫ്രഞ്ച് എംബസിക്ക് അയച്ച കത്തും കോടതി പരിഗണിച്ചു.

ഒക്ടോബർ 16ലെ ഉത്തരവ്: മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ യാത്രയ്ക്ക് അടിയന്തര അനുമതി നൽകണം

2026 ഒക്ടോബർ 16ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിലാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ തീരുമാനം ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയത്. പഞ്ചാബ് സർക്കാർ നൽകിയ ഹർജി അനുവദിച്ച കോടതി, നേരത്തേ സമർപ്പിച്ച യാത്രാപരിപാടി അനുസരിച്ച് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘത്തിന് അടിയന്തരമായി അനുമതി നൽകണമെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് നിർദേശിച്ചു.

യാത്രയ്ക്ക് ആവശ്യമായ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാനും സംഘത്തിന്റെ പുറപ്പെടൽ സുഗമമാക്കാനും നിശ്ചിത നടപടിക്രമങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള ഔദ്യോഗിക സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. അനുമതി നിഷേധിച്ച നടപടി റദ്ദാക്കിയെങ്കിലും യാത്ര യഥാർത്ഥത്തിൽ നടന്നോ എന്ന വിവരം ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

വിദേശയാത്രാ അനുമതി നിഷേധിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തമായ കാരണങ്ങൾ വേണമെന്ന നിലപാടിന് ശക്തി

ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിന്റെ നിയമപരമായ പ്രാധാന്യം, സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളുടെ സാധുത പരിശോധിക്കുമ്പോൾ തീരുമാനത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ കാരണങ്ങൾക്കാണ് പ്രാധാന്യമെന്നതാണ്. പിന്നീട് കോടതിയിൽ പുതിയ വിശദീകരണങ്ങൾ നൽകി ആദ്യ തീരുമാനം ന്യായീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധിയാണ് ഹൈക്കോടതി പിന്തുടർന്നത്.

പഞ്ചാബിലെ ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈ വിധി പ്രസക്തമാണ്. സംസ്ഥാന സർക്കാരും കേന്ദ്രസർക്കാരും തമ്മിലുള്ള അധികാരവിനിയോഗത്തിൽ വ്യക്തതയും ഉത്തരവാദിത്വവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ എല്ലാ വിദേശയാത്രകൾക്കും അനുമതി നൽകണമെന്ന പൊതുവായ ഉത്തരവ് കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല. ഈ കേസിലെ അനുമതി നിഷേധിച്ച നടപടിയാണ് റദ്ദാക്കിയത്.