മുംബൈ, ഓഗസ്റ്റ് 14-

നോട്ടറൈസ് ചെയ്ത ഹർജിയിലെ ഒരു പേജുപോലും പിന്നീട് മാറ്റാനാവില്ലെന്നും അങ്ങനെ മാറ്റുന്നത് കോടതി രേഖയിലെ കൃത്രിമമായി കണക്കാക്കുമെന്നും ബോംബെ ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2026 ജൂലൈ 28-ന് ജസ്റ്റിസ് ഗൗരി ഗോഡ്‌സെയാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. വിലായതി റാം മിത്തൽ നൽകിയ വാണിജ്യ ഹർജിയിൽ ചേരി പുനരധിവാസ അതോറിറ്റിയും ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറുമാണ് പ്രധാന എതിർകക്ഷികൾ.

ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അനൂജ് എൻ. നരുള, മോഹിത് എച്ച്. സാന്തിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ഹാജരായി. ചേരി പുനരധിവാസ അതോറിറ്റിക്കുവേണ്ടി അപർണ ഡി. വാട്ട്കറും ഫർസാൻ അൻസാരിയും, അഞ്ചാം എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി അദിതി സിൻഹ, മണിയാർ ശ്രീവാസ്തവ അസോസിയേറ്റ്സിന്റെ നിർദേശപ്രകാരവും ഹാജരായി. മഹാഡയ്ക്കുവേണ്ടി ഗിരീഷ് ഉതംഗലെയും സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ രാകേഷ് പഥക്കും ഹാജരായി. നോട്ടറി രഞ്ജിത് സിങ്ങും കോടതിയിൽ സന്നിഹിതനായിരുന്നു.

കോടതിയിലെ ഹർജിയിലും എതിർകക്ഷികൾക്ക് നൽകിയ പകർപ്പിലും നഷ്ടപരിഹാരത്തുക വ്യത്യസ്തമായി

കോടതിയിലുള്ള ഹർജിയിൽ നഷ്ടപരിഹാരമായി 195 കോടി രൂപയാണ് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ എതിർകക്ഷികൾക്ക് നൽകിയ പകർപ്പിലെ കണക്കും ഹർജിയിലെ അവകാശവാദവും ഇതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. 2018 ഡിസംബർ എട്ടിന് നോട്ടറൈസ് ചെയ്ത ഹർജി ഡിസംബർ പത്തിന് സമർപ്പിച്ചതായാണ് രേഖകൾ.

ഈ വ്യത്യാസം 2026 ജനുവരി 12-ലെ വാദത്തിനിടെയാണ് കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടത്. തുടർന്ന് ഹർജി സമർപ്പിച്ച അഭിഭാഷകയോടും ഹർജി സത്യവാങ്മൂലം നൽകി സ്ഥിരീകരിച്ച പങ്കാളിയോടും വിശദീകരണം നൽകാൻ 2026 മാർച്ച് 24-ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഓഫീസ് തടസ്സം നീക്കുന്നതിനിടെ ജീവനക്കാരൻ പേജ് വീണ്ടും അച്ചടിച്ചെന്ന് വിശദീകരണം

ഓഫീസ് തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ ഹർജിയിലെ കണക്കുകളിൽ തിരുത്തൽ നടത്തിയ വിവരം സ്ഥാപനത്തിലെ ജീവനക്കാരെ അറിയിച്ചിരുന്നുവെന്ന് അഭിഭാഷക വിശദീകരിച്ചു. ഈ വിവരം തെറ്റിദ്ധരിച്ച ജീവനക്കാരൻ പ്രാർത്ഥനാഭാഗത്തിലെ തുക മാറ്റി പേജ് വീണ്ടും അച്ചടിച്ച് ഓഫീസ് പകർപ്പിൽ ചേർത്തുവെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം.

മാറ്റിയ പേജിൽ മുദ്ര പതിപ്പിക്കാതെ പോയെന്ന് ജീവനക്കാരൻ പിന്നീട് അറിയിച്ചതിനാലാണ് മറ്റൊരു ദിവസം മുദ്ര പതിപ്പിച്ചതെന്ന് നോട്ടറി രഞ്ജിത് സിങ് പറഞ്ഞു. പേജ് മാറ്റിയിരുന്ന കാര്യം തനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നുവെന്നും നല്ല വിശ്വാസത്തിലാണ് മുദ്ര പതിപ്പിച്ചതെന്നുമായിരുന്നു വിശദീകരണം.

സത്യപ്രതിജ്ഞയ്ക്കുശേഷം പേജ് മാറ്റാൻ നോട്ടറിക്കും അധികാരമില്ല

സത്യപ്രതിജ്ഞ നടത്തുകയും നോട്ടറി മുദ്ര പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുകഴിഞ്ഞാൽ നോട്ടറിക്കോ കക്ഷികൾക്കോ രേഖയിലെ പേജ് മാറ്റാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പകർപ്പിലെ പേജ് മാറ്റി അതിനെ കോടതിയിൽ നൽകിയ നോട്ടറൈസ് ചെയ്ത യഥാർഥ ഹർജിയുടെ ഭാഗമെന്ന നിലയിൽ എതിർകക്ഷികൾക്ക് നൽകുന്നതും രേഖയിൽ കൃത്രിമം നടത്തുന്നതിന് തുല്യമാണ്.

യഥാർഥ ഹർജിയിൽ തിരുത്തൽ നടത്തുമ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ട കോടതി ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ അനുമതിയും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തലും വേണം. തിരുത്തിയ ഹർജിയുടെ ശരിയായ പകർപ്പ് എതിർകക്ഷികൾക്ക് നൽകേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം രേഖയിലെ അഭിഭാഷകയ്ക്കാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ നടപടിക്രമങ്ങളൊന്നും പാലിച്ചതായി രേഖകളില്ല.

പേജ് മാറ്റിയവർക്കും മുദ്ര പതിപ്പിച്ച നോട്ടറിക്കും കോടതി ചെലവ്

ഹർജിക്കാരനും രേഖയിലെ അഭിഭാഷകയും നോട്ടറിയും നൽകിയ നിരുപാധിക മാപ്പപേക്ഷ കോടതി സ്വീകരിച്ചു. എന്നാൽ ഇവരുടെ നടപടി ഞെട്ടിക്കുന്നതും അംഗീകരിക്കാനാവാത്തതുമാണെന്ന് വിലയിരുത്തി മൂന്നുപേർക്കും 50,000 രൂപ വീതം ചെലവ് ചുമത്തി. ഉത്തരവ് ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ദിവസം മുതൽ നാലാഴ്ചയ്ക്കകം ബോംബെ ഹൈക്കോടതി ജീവനക്കാരുടെ ചികിത്സാ ക്ഷേമനിധിയിൽ തുക അടച്ച് രസീത് കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കണം.

തിരുത്തലുകൾക്ക് പുതിയ ചട്ടമോ പ്രാക്ടീസ് നോട്ടോ കൊണ്ടുവരാൻ നിർദേശം

ഓഫീസ് തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനായി നോട്ടറൈസ് ചെയ്ത യഥാർഥ ഹർജിയിൽ തിരുത്തൽ നടത്തേണ്ട രീതി നിലവിലെ ചട്ടങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി പറയുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ ഒറിജിനൽ സൈഡ് ചട്ടങ്ങൾ ഭേദഗതി ചെയ്യുകയോ വ്യക്തമായ പ്രാക്ടീസ് നോട്ട് ഇറക്കുകയോ വേണമെന്ന് പ്രോത്തനോട്ടറിയോടും സീനിയർ മാസ്റ്ററോടും നിർദേശിച്ചു. ഇതോടെ തിരുത്തലുകൾക്ക് അനുമതി, സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ, തീയതി, ശരിയായ പകർപ്പ് നൽകൽ എന്നിവ രേഖാമൂലം ഉറപ്പാക്കുന്ന സംവിധാനം നിലവിൽ വരാം.

നോട്ടറിമാർക്ക് മാർഗനിർദേശം നൽകാൻ കേന്ദ്ര നിയമവകുപ്പിന് ഉത്തരവ് കൈമാറും

നോട്ടറിമാർ രേഖകൾ പരിശോധിക്കാതെ പിന്നീട് മുദ്ര പതിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ നടപടിയും വ്യക്തമായ മാർഗനിർദേശങ്ങളും വേണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഉത്തരവിന്റെ പകർപ്പ് കേന്ദ്ര നിയമനീതിമന്ത്രാലയത്തിലെ നോട്ടറി സെൽ ഡെപ്യൂട്ടി ലീഗൽ അഡ്വൈസർക്ക് അയയ്ക്കും. നോട്ടറിമാർക്കിടയിൽ ഉത്തരവ് പ്രചരിപ്പിക്കാനും നിർദേശമുണ്ട്. ഇടക്കാല അപേക്ഷയുടെ തുടർവാദം 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് നടക്കും.

നിയമതലത്തിൽ, നോട്ടറൈസ് ചെയ്ത രേഖയുടെ പേജ് പിന്നീട് മാറ്റുന്നത് കൃത്രിമമാണെന്ന വ്യക്തമായ വ്യാഖ്യാനമാണ് ഉത്തരവ് നൽകുന്നത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ, കോടതി രേഖകളുടെ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കുന്ന മുന്നറിയിപ്പാണിത്. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിധിയിൽ ഹർജികളിലെ തിരുത്തലിനും ശരിപകർപ്പ് നൽകലിനും കൂടുതൽ കർശനമായ നടപടിക്രമം രൂപപ്പെടാൻ ഉത്തരവ് വഴിയൊരുക്കുന്നു.