വിശാഖപട്ടണം / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 14
ലോക ആന ദിനത്തിന്റെ ദേശീയതല ആഘോഷം 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ വിശാഖപട്ടണത്ത് നടന്നു. മനുഷ്യരും ആനകളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ കേരളം, കർണാടക, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തമിഴ്നാട് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കായി സമഗ്രമായ പ്രാദേശിക കർമപദ്ധതിയും പുറത്തിറക്കി. പദ്ധതിക്ക് കേന്ദ്രസർക്കാർ 500 കോടി രൂപയുടെ പിന്തുണ നൽകും. ആന സംരക്ഷണ രംഗത്തെ മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് 2026ലെ ഗജ് ഗൗരവ് പുരസ്കാരങ്ങളും സമ്മാനിച്ചു.
കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന സഹമന്ത്രി കീർത്തി വർധൻ സിങ് ആഘോഷങ്ങൾക്ക് അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. ആന്ധ്രാപ്രദേശ് ഉപമുഖ്യമന്ത്രി കൊനിദല പവൻ കല്യാൺ മുഖ്യാതിഥിയായി. പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയ സെക്രട്ടറി തൻമയ് കുമാർ, വനം ഡയറക്ടർ ജനറലും സ്പെഷ്യൽ സെക്രട്ടറിയുമായ സുശീൽ കുമാർ അവസ്തി, വന്യജീവി അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ രമേഷ് പാണ്ഡെ എന്നിവരും പങ്കെടുത്തു. റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം, വിവിധ സംസ്ഥാന വനംവകുപ്പുകൾ, ശാസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പ്രതിനിധികളും പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി.
സാങ്കേതികവിദ്യയും നാട്ടറിവും കൂട്ടിച്ചേർക്കും
ആനകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ സംരക്ഷിക്കാൻ എഐ, റിമോട്ട് സെൻസിങ്, ജിയോസ്പേഷ്യൽ മാപ്പിങ് തുടങ്ങിയ ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പരമ്പരാഗത അറിവുമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയാണെന്ന് കീർത്തി വർധൻ സിങ് പറഞ്ഞു. മനുഷ്യ-ആന സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ഏകോപനവും ജനപങ്കാളിത്തവും ശാസ്ത്രീയ സമീപനവും വേണമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യയിൽ 33 ആന സംരക്ഷിതമേഖലകളും ശാസ്ത്രീയമായി കണ്ടെത്തിയ 150 ആന ഇടനാഴികളും ഉണ്ടെന്നും ലോകത്തെ കാട്ടിലുള്ള ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഏകദേശം 60 ശതമാനം ഇന്ത്യയിലാണെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.
മനുഷ്യ-ആന സംഘർഷം സംസ്ഥാന അതിർത്തികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന പ്രശ്നമല്ലെന്നും കൂട്ടുത്തരവാദിത്തത്തോടെയാണ് സമീപിക്കേണ്ടതെന്നും പവൻ കല്യാൺ പറഞ്ഞു. സംഘർഷത്തിൽ നിന്ന് സഹവർത്തിത്വത്തിലേക്ക് എന്നതാണ് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ സമീപനം. വന്യജീവികളുടെ നിരീക്ഷണം, സഹായം, പരിചരണം എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ‘ഹനുമാൻ’ പദ്ധതിയും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. സാങ്കേതികവിദ്യ, തദ്ദേശീയ ജനപങ്കാളിത്തം, മുൻനിര വനപാലകരുടെ പരിശീലനം എന്നിവയും സംസ്ഥാനം ഉപയോഗിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
കേരളവും ഉൾപ്പെടുന്ന 500 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതി
പ്രോജക്ട് എലിഫന്റിന്റെ ഭാഗമായി തയ്യാറാക്കിയ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ മനുഷ്യ-ആന സംഘർഷ കർമപദ്ധതിയിൽ കേരളം, കർണാടക, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തമിഴ്നാട് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആനകളുടെ ആവാസമേഖലകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്തൽ, ഇടനാഴികളുടെ സംരക്ഷണം, മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം, സംഘർഷം കുറയ്ക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, ആവാസവ്യവസ്ഥ പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ, ജനപങ്കാളിത്തം, ഗവേഷണം, നിരീക്ഷണം, അതിവേഗ പ്രതികരണ സംവിധാനം, പരിശീലനം, സംസ്ഥാനാന്തര ഏകോപനം എന്നിവയ്ക്കാണ് മുൻഗണന.
1992ൽ കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതിയായി തുടങ്ങിയ പ്രോജക്ട് എലിഫന്റിന്റെ 2020 മുതൽ 2026 വരെയുള്ള 30 പ്രധാന നേട്ടങ്ങളും സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയ ‘30 ജയന്റ് സ്റ്റെപ്സ്’ എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണവും പുറത്തിറക്കി. ഇന്ത്യയിലെ ആന സംരക്ഷണത്തിന്റെ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ‘ജേണൽ ഓഫ് വൈൽഡ് ലൈഫ് സയൻസ്’ പ്രത്യേക പതിപ്പും ‘1947ന് മുമ്പ് മധ്യ ഇന്ത്യയിലെ ഏഷ്യൻ ആനകൾ’ എന്ന ചരിത്ര പഠനവും പുറത്തിറക്കി.
സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ
പ്രോജക്ട് എലിഫന്റിന്റെ 23-ാമത് സ്റ്റിയറിങ് കമ്മിറ്റി യോഗത്തിനും കീർത്തി വർധൻ സിങ് അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. നീലഗിരി ആന സംരക്ഷിതമേഖലയ്ക്കുള്ള മാതൃകാ സംരക്ഷണ പദ്ധതി, തടങ്കലിലുള്ള ആനകളുടെ പരിപാലനം സംബന്ധിച്ച ശാസ്ത്രീയ മാർഗരേഖ, ‘ദ ട്രംപറ്റ്’ ആറാം വാല്യത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്കം എന്നിവയും പുറത്തിറക്കി. കേരളം, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, ഒഡിഷ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ മനുഷ്യ-ആന സംഘർഷ പഠനത്തിന്റെ രണ്ടാംഘട്ടവും അവതരിപ്പിച്ചു.
മനുഷ്യ-ആന സംഘർഷത്തിന്റെ രാജ്യത്തെ വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങൾ വിലയിരുത്താൻ പ്രത്യേക ശില്പശാലയും നടന്നു. വൈദ്യസഹായം, വൈദ്യുതാഘാതം മൂലമുള്ള ആനമരണം തടയൽ, ട്രെയിൻ ഇടിച്ചുള്ള മരണങ്ങൾ കുറയ്ക്കൽ, ആവാസമേഖലയും ഇടനാഴികളും സംരക്ഷിക്കൽ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്തു. കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം, സംസ്ഥാന വനംവകുപ്പുകൾ, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ശക്തമാക്കണമെന്നും യോഗം നിർദേശിച്ചു.
20 ലക്ഷത്തിലേറെ വിദ്യാർഥികൾ പങ്കെടുത്തു
ദേശീയ പ്രകൃതിചരിത്ര മ്യൂസിയവുമായി ചേർന്ന് പ്രോജക്ട് എലിഫന്റ് നടത്തിയ രാജ്യവ്യാപക ബോധവത്കരണ പരിപാടിയിൽ 21,450 സ്കൂളുകളിൽ നിന്നായി 20 ലക്ഷത്തിലേറെ വിദ്യാർഥികൾ പങ്കെടുത്തു. ചിത്രരചന, മുഖംമൂടി നിർമാണ മത്സരം, റാലികൾ, തെരുവുനാടകങ്ങൾ, ബോധവത്കരണ പരിപാടികൾ, പ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങുകൾ എന്നിവ നടന്നു. ആനകളുടെയും അവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെയും സംരക്ഷണത്തിന് യുവപ്രതിനിധികളാകുമെന്ന് വിദ്യാർഥികൾ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ആവാസ-ഇടനാഴി സംരക്ഷണം, ജനപങ്കാളിത്തം, ഏകോപിത പ്രവർത്തനം എന്നിവയിലൂടെ ആനകളുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് കേന്ദ്രം വ്യക്തമാക്കി.
